1997–2010

Blair, Brown i decentralizacja

Historia 7 z 7

W 1997 roku Tony Blair poprowadził Partię Pracy do zwycięstwa. Jego rząd przeprowadził decentralizację (devolution), czyli przekazanie części uprawnień parlamentu Zjednoczonego Królestwa poszczególnym narodom wchodzącym w jego skład. Utworzył Parlament Szkocki (Scottish Parliament) i Zgromadzenie Walijskie (Welsh Assembly); oba rozpoczęły pracę w 1999 roku.

Mapa: parlament Zjednoczonego Królestwa w Westminsterze w Londynie, Parlament Szkocki w Edynburgu, Zgromadzenie Walijskie w Cardiff i Zgromadzenie Irlandii Północnej w Belfaście
Parlament Zjednoczonego Królestwa obraduje w Westminsterze w Londynie. Od 1999 roku Szkocja, Walia i Irlandia Północna mają dodatkowo własny parlament lub zgromadzenie.
Budynek Parlamentu Szkockiego w Holyrood w Edynburgu, widok z zewnątrz
Budynek Parlamentu Szkockiego w Holyrood w Edynburgu, otwarty w 2004 roku. Zdjęcie: Ermell, CC BY-SA 4.0, za pośrednictwem Wikimedia Commons

W Irlandii Północnej rząd Blaira kontynuował proces pokojowy zapoczątkowany przez Majora, a w 1998 roku podpisano porozumienie wielkopiątkowe (Good Friday Agreement), nazywane też porozumieniem belfastskim (Belfast Agreement). Zgromadzenie Irlandii Północnej (Northern Ireland Assembly) wybrano po raz pierwszy w 1999 roku, ale w 2002 roku zawieszono jego działalność i przywrócono ją dopiero w 2007 roku. (Podręcznik podaje, że Zgromadzenie wybrano w 1999 roku. W rzeczywistości pierwsze wybory odbyły się w czerwcu 1998 roku, a swoje uprawnienia Zgromadzenie przejęło w grudniu 1999 roku. Na teście odpowiadaj 1999, tak jak podręcznik.) Większość ugrupowań paramilitarnych (zbrojnych grup niebędących częścią oficjalnej armii) zniszczyła już swoją broń i zaprzestała działalności.

W 2007 roku Gordon Brown zastąpił Blaira na stanowisku premiera.

Afganistan i Irak

W latach 90. Wielka Brytania odegrała wiodącą rolę w siłach międzynarodowych, które wyzwoliły Kuwejt (po inwazji Iraku w 1990 roku), oraz w konflikcie w byłej Jugosławii. Po 2000 roku brytyjskie wojsko brało udział w światowej walce z terroryzmem, w tym w operacjach wojskowych w Iraku i Afganistanie. Ostatnie brytyjskie oddziały bojowe opuściły Irak w 2009 roku. W Afganistanie Zjednoczone Królestwo wchodziło w skład Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF, International Security Assistance Force), działających z mandatu Organizacji Narodów Zjednoczonych; Afgańczycy mieli przejąć odpowiedzialność za bezpieczeństwo do końca 2014 roku.

Quiz

Which TWO were introduced by the Labour government led by Tony Blair after 1997?

Pytanie po polskuKtóre DWIE rzeczy wprowadził po 1997 roku rząd Partii Pracy pod przewodnictwem Tony’ego Blaira?
A: Parlament Szkocki
B: Narodową Służbę Zdrowia (NHS)
C: Prywatyzację znacjonalizowanych gałęzi przemysłu
D: Zgromadzenie Walijskie

Spis treści epoki: 1950–2000