1660–1679

Restorasyon: Charles II geri dönüyor

Lord Protector (Lord Koruyucu) Oliver Cromwell 1658'de öldükten sonra cumhuriyet lidersiz kaldı. Mayıs 1660'ta Parlamento, idam edilen Kral Charles I'in oğlu Charles II'yi Hollanda'daki sürgünden geri dönmeye davet etti. Charles; İngiltere, Galler, İskoçya ve İrlanda Kralı Charles II oldu. Bir daha asla “yollara düşmek” istemediğini açıkça söyledi.

Charles II her zaman kendi bildiğini yapamayacağını biliyordu; bazen Parlamento'yla uzlaşmak zorunda kalacaktı. Çoğu zaman Parlamento onun yapmak istediklerini destekledi. Church of England yeniden resmî kilise oldu ve ne Katoliklerin ne de Püritenlerin herhangi bir güce sahip olmasına izin verildi.

1665: Büyük Veba

1665'te Londra'da korkunç bir veba salgını çıktı. Binlerce kişi öldü; en çok da en yoksul semtler etkilendi. Bu, genellikle farelerin üzerinde yaşayan pirelerle yayıldığı düşünülen bubonic plague (hıyarcıklı veba) idi. Tahminlerin çoğuna göre o yıl 70.000 ile 100.000 arasında Londralı öldü; bu, şehirde kabaca her beş ya da altı kişiden biri demekti. Hastalığa yakalanan birinin bulunduğu evler kapatıldı; kapıya kırmızı bir haç boyandı ve yanına “Lord have mercy upon us” (Tanrım, bize merhamet et) sözleri yazıldı. Zenginler şehirden kaçtı; Kral Charles II'nin sarayı bile Londra'dan taşındı.

1666: Büyük Londra Yangını

2 Eylül 1666'nın erken saatlerinde Londra'da, Pudding Lane'deki bir fırında yangın çıktı. Londra'daki evlerin çoğu ahşaptı ve birbirine sıkışık biçimde yapılmıştı; yaz çok kurak geçmişti ve kuvvetli bir rüzgâr esiyordu. Bu yüzden yangın dört gün boyunca denetimden çıkmış biçimde sürdü. Bu Büyük Yangın (Great Fire), City of London'ın büyük bölümünü, yaklaşık 13.000 evi yok etti; aralarında pek çok kilise ve eski St Paul's Cathedral (St Paul's Katedrali) de vardı.

Londra'da yaşayan bir devlet memuru olan Samuel Pepys, hem vebayı hem yangını günlüğünde anlattı. Bahçesinde bir çukur kazıp şarabını ve bir Parmesan peynirini alevlerden kurtulsun diye içine gömdüğünü yazdı. Günlük yıllar sonra basıldı ve insanlar onu bugün hâlâ okuyor.

Yangının hastalığı taşıyan fareleri yakarak vebayı sona erdirdiği sık sık söylenir. Tarihçilerin çoğu buna katılmaz: Veba yangından önce zaten azalıyordu ve salgının en ağır olduğu, şehir surlarının dışındaki yoksul semtler hiç yanmadı. İki olayın art arda gelmesi büyük olasılıkla bir rastlantıydı.

Londra yeniden inşa edildi ve yeni St Paul's Katedrali'ni ünlü mimar Sir Christopher Wren tasarladı.

Bugün Büyük Yangın'ın anıtı olan the Monument 61 metre yüksekliğindedir; bu, fırının bulunduğu yere olan uzaklığıyla tam olarak aynıdır. Wren'in kendisi de St Paul's'a gömülüdür ve mezar taşında Latince şu yazar: “Okur, anıtını arıyorsan etrafına bak.”

Habeas Corpus Act

1679'da Habeas Corpus Act (Habeas Corpus Yasası) yürürlüğe girdi ve bugün hâlâ büyük önem taşıyor. Habeas corpus, kabaca “kişiyi mahkemenin önüne getirmelisin” anlamına gelen Latince bir ifadedir. Yasa, hiç kimsenin yasal bir neden olmadan hapsedilemeyeceğini ve hapiste tutulan herkesin davasının bir mahkemede görülmesi hakkı olduğunu güvence altına aldı.

Yasa kıl payı geçti. Dönemin piskoposlarından Gilbert Burnet'e göre House of Lords yasayı oylarken oyları sayan lordlardan biri, çok şişman bir lordu şaka yollu on kişi saydı ve yasa birkaç “fazladan” oyla kabul edildi. Bu kanıtlanamayan eğlenceli bir hikâye, ama kayıtlar oylamanın gerçekten son derece yakın olduğunu gösteriyor.

Dönem içeriği: 1600 – 1700