پس از عصر مفرغ، مردم یاد گرفتند ابزار و جنگافزار را از آهن بسازند. این عصر آهن (Iron Age) بود. مردم هنوز در خانههای گرد زندگی میکردند، اما حالا این خانهها در سکونتگاههای بزرگتر کنار هم بودند، گاهی بر فراز تپههایی که با خاکریز و خندق محافظت میشدند. به اینها دژهای تپهای (hill forts) میگویند.
یکی از دژهای تپهای بسیار چشمگیر، قلعه میدن (Maiden Castle) در دورست (Dorset) انگلستان، هنوز هم قابل بازدید است. برخلاف نامش، این یک قلعه سنگی قرون وسطایی نیست. از حلقههایی از خاکریز و خندق ساخته شده که یکی درون دیگری است.
سه عصر در یک نگاه. هر کدام به نام مادهاش خوانده میشود: سنگ، سپس مفرغ، سپس آهن، که هر کدام از قبلی سختتر است.قلعه میدن از هوا در سال 1935. دور تا دور بالای تپه را چند حلقه خاکریز و خندق گرفته است. پس از گسترش آن در حدود 450 پ.م.، مساحتش به حدود 19 هکتار، تقریباً 27 زمین فوتبال، رسید، و همین آن را به بزرگترین دژ تپهای بریتانیا تبدیل میکند.
عکس: Major George Allen (1891 تا 1940)، Ashmolean Museum, Oxford، مالکیت عمومی، از طریق Wikimedia Commons
بیشتر مردم عصر آهن کشاورز، صنعتگر یا جنگجو بودند. زبانشان به خانواده زبانهای سلتی (Celtic) تعلق داشت. در آن زمان، زبانهای مشابهی در سراسر اروپا رایج بود. زبانهای خویشاوند آن، مانند ولزی و گیلیک، امروز هم در بخشهایی از ولز، اسکاتلند و ایرلند صحبت میشوند.
در این زمان، مردم جامعه و اقتصاد نسبتاً پیشرفتهای داشتند. مردم عصر آهن نخستین سکههایی را که در بریتانیا ضرب شد ساختند (ضرب کردن یعنی ساختن سکه با کوبیدن نقش بر فلز)، و بر برخی از آنها نام پادشاهان عصر آهن نقش بسته است. وقتی نامها نوشته شدند، برای نخستین بار میتوانستیم بدانیم برخی از این مردم چه کسانی بودند. به همین دلیل است که تاریخ بریتانیا از اینجا آغاز میشود.
یک نام بارها و بارها روی این سکهها دیده میشود: کونوبلینوس (Cunobelinus)، که بر سرزمینی درست در شمال لندن امروزی فرمان میراند و در کولچستر (Colchester) و سنت آلبانز (St Albans) سکه ضرب میکرد. یاد او مدتها ماند. حدود 1,600 سال بعد، شکسپیر (Shakespeare) او را قهرمان نمایشنامهاش Cymbeline (سیمبلین) کرد.
آزمونک
What is Maiden Castle in Dorset?
پرسش به فارسیقلعه میدن در دورست چیست؟ A: قلعهای نورمن که پس از 1066 ساخته شد B: روستایی از عصر سنگ C: دژی روی دیوار هادریان D: دژی تپهای از عصر آهن
قلعه میدن یک دژ تپهای از عصر آهن است. در نامش واژه castle (قلعه) هست، اما قلعهای نورمن نیست. روستای عصر سنگ، اسکارا بری است، و از جمله دژهای دیوار هادریان، هاوساستدز و ویندولاندا هستند.
آزمونک
Which of the following statements is correct?
پرسش به فارسیکدامیک از جملههای زیر درست است؟ A: نخستین سکههایی که در بریتانیا ضرب شد در عصر آهن ساخته شدند، و بر برخی از آنها نام پادشاهان بود. B: نخستین سکههایی که در بریتانیا ضرب شد را نورمنها ساختند، و بر برخی از آنها نام پادشاهان بود.
نخستین سکههای ساخت خود بریتانیا در عصر آهن پدید آمدند، پیش از آمدن رومیان و مدتها پیش از نورمنها.