1845–19. yüzyıl sonları

İrlanda kıtlığı ve Home Rule

19. yüzyılda, Britanya İmparatorluğu'nun en zengin olduğu dönemde bile İrlanda'daki koşullar Birleşik Krallık'ın geri kalanından çok daha kötüydü. Halkın üçte ikisi hâlâ tarımla geçiniyordu, çoğu zaman çok küçük toprak parçalarında; pek çoğu da beslenmek için büyük ölçüde patatese bağımlıydı.

19. yüzyılın ortalarında patates hasadı mahvoldu ve ardından korkunç bir kıtlık geldi: potato famine (Patates Kıtlığı). Yaklaşık bir milyon kişi hastalık ve açlıktan öldü, bir buçuk milyon kişi de İrlanda'yı terk etti. Bazıları Amerika Birleşik Devletleri'ne, bazıları İngiltere'ye gitti. 1861'e gelindiğinde Liverpool, Londra, Manchester ve Glasgow gibi şehirlerde büyük İrlandalı toplulukları vardı.

Tek bir ürünün bu kadar büyük zarar verebilmesinin nedeni, İrlanda'nın yoksullarının yetiştirdiği patateslerin neredeyse hepsinin aynı türden olmasıydı; bu yüzden "blight" (patates mildiyösü) denen bir bitki hastalığı gelince bütün tarlalar bir anda çürüdü. Daha da acısı, İrlanda kıtlık boyunca yiyecek ihraç etmeye devam etti. İrlanda'nın nüfusu bugün bile kıtlık öncesindeki düzeyine dönmedi.

19. yüzyıl boyunca İrlanda milliyetçi hareketi güçlendi:

• Fenians (Fenianlar) gibi bazıları İrlanda'nın tamamen bağımsız olmasını istiyordu.
• Charles Stuart Parnell gibi diğerleri ise Home Rule (iç özerklik) istiyordu: İrlanda Birleşik Krallık içinde kalacak, ama kendi parlamentosu olacaktı.

Dönem içeriği: 1800 – 1900