1509'da, 17 yaşındayken Henry VIII babası Henry VII'nin ardından tahta çıktı. Kral olmak üzere doğmamıştı: Veliaht, ağabeyi Arthur'du, ama Arthur hastalanıp 15 yaşında öldü. Genç Henry uzun boylu ve yakışıklıydı; ata binmeyi ve mızrak dövüşlerini severdi, müzik besteleyip çalabiliyordu da. Bu yüzden insanlar yeni krallarından çok şey umuyordu. Babasının güçlü merkezî hükümet politikasını sürdürdü. Ama en çok iki şeyle hatırlanır: Roma Kilisesi'nden ayrılması ve altı kez evlenmesi.
Henry VIII'in altı eşi. İngilizler onların akıbetini bir tekerlemeyle hatırlar: divorced, beheaded, died; divorced, beheaded, survived (boşandı, başı kesildi, öldü; boşandı, başı kesildi, hayatta kaldı).
Catherine of Aragon (Aragonlu Catherine): İspanyol bir prenses. Henry'den olan çocuklarından yalnızca biri yaşadı: kızları Mary. Catherine artık çocuk doğuramaz hâle gelince Henry boşanmak istedi.
Anne Boleyn: İngiltere'de doğmuştu. Henry'den olan çocuğu bir kızdı: Elizabeth. Ülkede pek çok kişi ondan hoşlanmıyordu. Başka erkeklerle ilişki yaşamakla suçlandı ve Tower of London'da (Londra Kalesi) idam edildi.
Jane Seymour: Sonunda Henry'ye çok istediği oğlu, Edward'ı verdi. Ne yazık ki doğumdan kısa süre sonra öldü.
Anne of Cleves (Klevli Anne): Alman bir prenses. Henry onunla siyasi bir ittifak kurmak için evlendi ve evlilik çabucak sona erdirildi. Henry onu, saray ressamı Holbein'in yaptığı bir portresini görerek seçmişti; ama yüz yüze tanışınca hayal kırıklığına uğradı ve evlilik yalnızca altı ay kadar sürdü. Anne akıllıca davranıp evliliğin bitmesine razı oldu; karşılığında zengin topraklar, iyi bir gelir ve “Kral'ın sevgili kız kardeşi” unvanını aldı. Hepsinden uzun yaşadı ve altı kraliçe arasında en son ölen o oldu.
Catherine Howard: Anne Boleyn'in kuzeni. Anne gibi o da başka erkeklerle ilişki yaşamakla suçlandı ve o da idam edildi.
Catherine Parr: Henry'nin hayatının sonlarına doğru evlendiği dul bir kadın. Henry'den uzun yaşadı ve yeniden evlendi, ama çok geçmeden o da öldü.
Henry VIII; Genç Hans Holbein'in (Hans Holbein the Younger) atölyesince, 1540'lar civarında yapılmış portre. Bacakları açık duruş ve kocaman omuzlar, kralı güçlü göstermek içindi.
Hans Holbein the Younger atölyesi, kamu malı, Wikimedia Commons aracılığıyla
Boşanabilmek için yeni bir kilise
Henry ile ilk eşi Catherine'in hayatta kalan bir oğlu yoktu; Henry ondan boşanıp başka biriyle evlenmek istiyordu. Ama İngiltere Katolik bir ülkeydi ve boşanmak için Papa'nın (the Pope) izni gerekiyordu. Papa hayır dedi.
Bunun üzerine Henry, İngiltere'yi Roma Kilisesi'nden ayırdı ve Church of England (İngiltere Kilisesi)'ı kurdu; bu kilisede Papa'nın yerini kral aldı. Artık piskoposları o atıyor, insanların nasıl ibadet edeceğinin kurallarını o koyuyordu.
İşin tuhafı, ayrılıktan yalnızca on küsur yıl önce Henry, Katolik inancını savunan bir kitap yazmıştı ve Papa onu Defender of the Faith (İnancın Savunucusu) unvanıyla ödüllendirmişti. Kavgadan sonra Papa bu unvanı geri aldı, ama 1544'te İngiliz Parlamentosu unvanı ona yeniden verdi ve Britanya hükümdarları onu o günden beri taşıyor: Britanya madeni paralarında hükümdarın adının yanındaki F D harfleri bu unvanı gösterir.
Henry ayrıca ülkenin dört bir yanındaki manastırları kapattı ve topraklarına ve servetlerine Taç adına el koydu. Buna dissolution of the monasteries (manastırların kapatılması) denir. Bu parayı kısa sürede saraylara ve savaşlara harcadı. En sevdiği saraylardan biri, en güçlü bakanı Thomas Wolsey'den aldığı, Londra yakınlarındaki Hampton Court Palace'tı. Donanmayı da güçlendirdi. Amiral gemisi Mary Rose, 1545'te Fransızlarla bir muharebe sırasında gözlerinin önünde battı; 1982'de deniz dibinden çıkarıldı ve bugün Portsmouth'ta sergileniyor.
Son yıllarında Henry bir mızrak dövüşünde kötü bir düşüş yaşadı ve bacağındaki yara hiç iyileşmedi. Giderek şişmanladı ve huysuzlaştı. 1547'de öldü ve taç, henüz 9 yaşındaki tek oğlu Edward VI'ya geçti.
Mini test
Which TWO wives of Henry VIII were executed?
Sorunun TürkçesiHenry VIII'in hangi İKİ eşi idam edildi?
Anne Boleyn ve kuzeni Catherine Howard idam edildi. Jane Seymour, Edward'ı doğurduktan sonra öldü; Catherine Parr ise Henry'den uzun yaşadı. Tekerlemedeki iki “beheaded” (başı kesildi), 2 ve 5 numaralı eşlerdir.
Mini test
Why did Henry VIII establish the Church of England?
Sorunun TürkçesiHenry VIII neden Church of England'ı (İngiltere Kilisesi) kurdu? A: Çünkü Papa, ilk eşinden boşanmasına izin vermedi B: Çünkü İspanyol Armadası yenilmişti C: Çünkü Parlamento ona para vermeyi reddetti D: Çünkü İngiltere ile İskoçya'yı birleştirmek istiyordu
Neden kişiseldi: Papa, Catherine of Aragon'dan boşanmasına izin vermiyordu. Armada, kızı Elizabeth I'in döneminde geldi. Parlamento'nun para vermeyi reddetmesi ve İngiltere ile İskoçya'nın birleşmesi ise daha sonraki Stuart dönemine aittir.
Mini test
Which wife of Henry VIII was a Spanish princess?
Sorunun TürkçesiHenry VIII'in hangi eşi İspanyol bir prensesti?
Catherine of Aragon İspanyol bir prensesti ve Henry'nin ilk kraliçesiydi; kızı daha sonra Mary I oldu. Yanlışlıkla en kolay seçilen Anne of Cleves'tir: O da yabancı bir prensesti, ama Almanya'dandı. Anne Boleyn İngilizdi; Catherine Parr ise İngiliz bir dul kadındı.
Mini test
Which of Henry VIII's wives gave birth to his son, Edward?
Sorunun TürkçesiHenry VIII'in eşlerinden hangisi oğlu Edward'ı doğurdu?
Jane Seymour, Henry'ye çok istediği oğlu Edward'ı verdi, ama doğumdan kısa süre sonra öldü. Anne Boleyn'in çocuğu bir kızdı, Elizabeth; Catherine of Aragon'un çocuklarından ise yalnızca kızı Mary hayatta kaldı. Catherine Howard'ın Henry'den çocuğu olmadı ve daha sonra idam edildi.
Mini test
Is the statement below TRUE or FALSE?
In the new Church of England, the Pope kept the power to appoint bishops.
Sorunun TürkçesiAşağıdaki ifade DOĞRU (TRUE) mu, YANLIŞ (FALSE) mı? İfade: Yeni Church of England'da (İngiltere Kilisesi) piskoposları atama yetkisi Papa'da kaldı.
Yanlış. Church of England'ın bütün amacı gücü Papa'nın elinden almaktı: Artık piskoposları kral atıyor ve insanların nasıl ibadet edeceğine o karar veriyordu.