هنری هشتم در 1509 و در 17 سالگی، پس از پدرش هنری هفتم، بر تخت نشست. او برای پادشاهی به دنیا نیامده بود: وارث تاج و تخت برادر بزرگترش آرتور (Arthur) بود، اما آرتور بیمار شد و در 15 سالگی درگذشت. هنری جوان بلندقد و خوشسیما بود، سوارکاری و نیزهبازی سواره را دوست داشت و هم آهنگ میساخت و هم مینواخت؛ برای همین مردم به پادشاه تازهشان امید زیادی بسته بودند. او سیاست پدرش، یعنی حکومت مرکزی قوی، را ادامه داد. اما او را بیشتر با دو چیز به یاد میآورند: جدا شدن از کلیسای رم و داشتن شش همسر.
شش همسر هنری هشتم. بریتانیاییها سرنوشت آنها را با یک شعر کوتاه به خاطر میسپارند: طلاق، گردنزدن، مرگ؛ طلاق، گردنزدن، زنده ماند (divorced, beheaded, died; divorced, beheaded, survived).
کاترین آراگون (Catherine of Aragon): شاهزادهخانمی از اسپانیا. از همه فرزندانی که او از هنری به دنیا آورد، فقط یکی زنده ماند: دخترشان مری. وقتی کاترین دیگر نمیتوانست بچهدار شود، هنری خواستار طلاق شد.
آن بولین (Anne Boleyn): در انگلستان به دنیا آمده بود. فرزند او و هنری دختری به نام الیزابت بود. بسیاری از مردم کشور از او خوششان نمیآمد. او را به رابطه با مردان دیگر متهم کردند و در برج لندن (Tower of London) اعدام شد.
جین سیمور (Jane Seymour): سرانجام پسری را که هنری آرزویش را داشت به دنیا آورد: ادوارد. افسوس که کمی پس از زایمان درگذشت.
آن کلیوز (Anne of Cleves): شاهزادهخانمی از آلمان. هنری برای ایجاد یک اتحاد سیاسی با او ازدواج کرد و این ازدواج خیلی زود به هم خورد. هنری او را پس از دیدن تصویری که نقاش دربارش، هولباین (Holbein)، از او کشیده بود برگزیده بود، اما وقتی واقعاً همدیگر را دیدند ناامید شد و ازدواجشان تنها حدود شش ماه دوام آورد. آن عاقلانه با پایان دادن به ازدواج موافقت کرد و در عوض زمینهای پربار، درآمدی خوب و عنوان «خواهر عزیز پادشاه» را به دست آورد. او از همه همسران دیگر بیشتر عمر کرد و آخرین ملکه از این شش ملکه بود که درگذشت.
کاترین هاوارد (Catherine Howard): دخترعموی آن بولین. او هم مانند آن به رابطه با مردان دیگر متهم شد و او هم اعدام شد.
کاترین پار (Catherine Parr): بیوهای که هنری در اواخر عمرش با او ازدواج کرد. او بیشتر از هنری زنده ماند و دوباره ازدواج کرد، اما کمی بعد درگذشت.
هنری هشتم، اثر کارگاه هانس هولباین جوان، حدود دهه 1540. ایستادن با پاهای باز و شانههای بسیار پهن برای این بود که پادشاه قدرتمند به نظر برسد.
کارگاه Hans Holbein the Younger، public domain، از طریق Wikimedia Commons
کلیسایی تازه برای اینکه بتواند طلاق بگیرد
هنری و همسر اولش کاترین پسری نداشتند که زنده بماند، و او میخواست از کاترین جدا شود و با زن دیگری ازدواج کند. اما انگلستان کشوری کاتولیک بود و طلاق به اجازه پاپ (the Pope) نیاز داشت. پاپ اجازه نداد.
پس هنری انگلستان را از کلیسای رم جدا کرد و کلیسای انگلستان (Church of England) را بنیان گذاشت، که در آن پادشاه جای پاپ را گرفت. از آن پس او اسقفها را منصوب میکرد و قواعد عبادت مردم را تعیین میکرد.
جالب اینکه تنها دهدوازده سال پیش از این جدایی، هنری کتابی در دفاع از ایمان کاتولیک نوشته بود و پاپ به پاس آن لقب مدافع ایمان (Defender of the Faith) را به او داده بود. پس از این درگیری، پاپ آن لقب را پس گرفت، اما در 1544 پارلمان انگلستان دوباره آن را به هنری داد و پادشاهان بریتانیا از آن زمان تاکنون آن را حفظ کردهاند: حروف F D که کنار نام پادشاه روی سکههای بریتانیا دیده میشود، به همین لقب اشاره دارد.
هنری همچنین صومعههای سراسر کشور را تعطیل کرد و زمینها و ثروتشان را برای تاج و تخت ضبط کرد. این رویداد به انحلال صومعهها (dissolution of the monasteries) معروف است. او این پول را خیلی زود صرف کاخها و جنگها کرد. یکی از کاخهای محبوبش کاخ همپتون کورت (Hampton Court Palace) در نزدیکی لندن بود که آن را از وزیر اعظمش، توماس وُلزی (Thomas Wolsey)، گرفته بود. او نیروی دریایی را هم تقویت کرد. کشتی فرماندهیاش، مری رز (Mary Rose)، در 1545 در جریان نبردی با فرانسویها جلوی چشمان او غرق شد؛ این کشتی در 1982 از کف دریا بیرون کشیده شد و اکنون در پورتسموث (Portsmouth) به نمایش گذاشته شده است.
هنری در سالهای پایانی عمرش هنگام نیزهبازی سواره بهسختی زمین خورد و زخم پایش هرگز خوب نشد. او روزبهروز چاقتر و بدخلقتر شد. او در 1547 درگذشت و تاج و تخت به تنها پسرش، ادوارد ششم، رسید که تنها 9 سال داشت.
آزمونک
Which TWO wives of Henry VIII were executed?
پرسش به فارسیکدام دو همسر هنری هشتم اعدام شدند؟
آن بولین و دخترعمویش کاترین هاوارد اعدام شدند. جین سیمور پس از به دنیا آوردن ادوارد درگذشت و کاترین پار بیشتر از هنری زنده ماند. در آن شعر کوتاه، دو «گردنزدن» همسران شماره 2 و شماره 5 هستند.
آزمونک
Why did Henry VIII establish the Church of England?
پرسش به فارسیچرا هنری هشتم کلیسای انگلستان را بنیان گذاشت؟ A: چون پاپ اجازه نداد از همسر اولش طلاق بگیرد B: چون آرمادای اسپانیا شکست خورده بود C: چون پارلمان از دادن پول به او خودداری کرد D: چون میخواست انگلستان و اسکاتلند را متحد کند
دلیلش شخصی بود: پاپ نمیگذاشت او از کاترین آراگون طلاق بگیرد. آرمادا در دوران دخترش، الیزابت اول، آمد. خودداری پارلمان از دادن پول و اتحاد انگلستان و اسکاتلند هر دو به دوره بعدی، یعنی دوره استوارت، مربوطاند.
آزمونک
Which wife of Henry VIII was a Spanish princess?
پرسش به فارسیکدام همسر هنری هشتم شاهزادهخانمی اسپانیایی بود؟
کاترین آراگون شاهزادهخانمی اسپانیایی و نخستین ملکه هنری بود؛ دخترش بعدها مری اول شد. گزینهای که بیش از همه به اشتباه انتخاب میشود آن کلیوز است: او هم شاهزادهخانمی خارجی بود، اما از آلمان. آن بولین انگلیسی بود و کاترین پار بیوهای انگلیسی.
آزمونک
Which of Henry VIII's wives gave birth to his son, Edward?
پرسش به فارسیکدامیک از همسران هنری هشتم پسرش، ادوارد، را به دنیا آورد؟
جین سیمور پسری را که هنری آرزویش را داشت، یعنی ادوارد، به دنیا آورد، اما کمی پس از زایمان درگذشت. فرزند آن بولین دختری به نام الیزابت بود، و از فرزندان کاترین آراگون تنها دخترش مری زنده ماند. کاترین هاوارد از هنری فرزندی نداشت و بعدها اعدام شد.
آزمونک
Is the statement below TRUE or FALSE?
In the new Church of England, the Pope kept the power to appoint bishops.
پرسش به فارسیآیا جمله زیر درست (TRUE) است یا نادرست (FALSE)؟ جمله: در کلیسای تازه انگلستان، پاپ همچنان اختیار منصوب کردن اسقفها را داشت.
نادرست است. هدف اصلی کلیسای انگلستان این بود که قدرت را از پاپ بگیرد: از آن پس پادشاه اسقفها را منصوب میکرد و شیوه عبادت مردم را تعیین میکرد.