1215'ten itibaren

Magna Carta: kral da yasaya uymalı

Orta Çağ'ın feodal düzeninde beyler krala asker borçluydu, ama kralın da kendi haklarına saygı göstermesini bekliyorlardı. Bu fikir ilk kez ne zaman yazıya geçirildi? Cevap 1215'te başlıyor. O yıl King John (Kral John) soylularıyla ciddi biçimde ters düştü. (Tarihte yalnızca bir Kral John olduğu için adının ardında bir sayı yoktur.) Sürekli vergileri artırıyor ve savaş kaybediyordu; sonunda soyluların sabrı tükendi. Londra'nın batısında, Thames Nehri kıyısındaki bir çayır olan Runnymede'de onu Magna Carta (Büyük Ferman) adlı bir belgeyi kabul etmeye zorladılar. Bu ad Latincede "Büyük Ferman" demektir. O zamana kadar bir kralın yapabileceklerini resmî olarak sınırlayan neredeyse hiçbir şey yoktu.

Belgenin ardındaki büyük fikir basitti: kral bile yasaya uymak zorundadır. Belge soyluların haklarını korudu ve kralın keyfine göre vergi koymasını ya da yasa yapıp değiştirmesini engelledi.

Uygulamada Magna Carta yalnızca on hafta kadar yürürlükte kaldı. O yılın ağustos ayında Papa onu geçersiz ilan etti ve kral ile soylular kısa süre sonra yeniden savaşa tutuştu; sonraki krallar belgenin birkaç yeni sürümünü çıkardı ve belge ancak yavaş yavaş İngiliz hukukunun temellerinden biri haline geldi. Kral John aslında onu imzalamadı da: bunun yerine belgeye kraliyet mührü basıldı. 1215'ten yalnızca dört nüsha günümüze ulaştı; ikisi British Library'de, ikisi de Lincoln ve Salisbury katedrallerine aittir.

Parlamentonun doğuşu

Kralların her zaman güçlü soylular ve Kilise önderlerinden oluşan bir danışmanlar çevresi vardı. Kralın paraya ihtiyacı olduğunda onları bir toplantıya çağırırdı. Parliament (Parlamento) böyle başladı. Zamanla iki kısma, yani iki "Meclis"e ayrıldı:

Ancak House of Commons üyeleri için oy kullanabilenlerin sayısı çok azdı. İskoçya Parlamentosu, Estates (zümreler) denen üç gruptan oluşuyordu: lordlar, halk temsilcileri (commons) ve din adamları (kilise önderleri).

Bu dönemde yargıçların hükümetten bağımsız olması gerektiği fikri de şekillenmeye başladı. İngiltere'de yargıçlar davaları önceki kararlara ve eski geleneklere dayanarak karara bağlıyordu ve bu birikim common law'u (örf ve içtihat hukuku) oluşturdu. İskoçya'da ise hukuk "kodifiye edilmişti", yani bir kurallar bütünü olarak yazıya geçirilmişti.

Dönem içeriği: 1200 – 1400