Birinci Dünya Savaşı başlıyor: tek bir kurşun ve iki rakip kamp
Hikâye 2/7
Avrupa'yı ateşe veren tek bir kurşun
Britanya'nın 20. yüzyıl başındaki kendinden emin havası çok geçmeden aniden sona erdi. 28 Haziran 1914'te Avusturya-Macaristan tahtının varisi Arşidük Franz Ferdinand (Archduke Franz Ferdinand) Saraybosna'da vurularak öldürüldü. Devrilen ilk domino taşı gibi, onun öldürülmesi adım adım Birinci Dünya Savaşı'na yol açtı.
Aslında az kalsın hiç olmayacaktı. O sabah suikastçılar bir kez başarısız olmuştu: Arşidük'ün arabasına atılan bomba hedefi ıskalamıştı. Öğleden sonra Arşidük bombadan yaralananları ziyaret etmek için planlarını değiştirdi, ama kimse şoföre haber vermedi; şoför yanlış bir yola saptı ve geri manevra yapmak için tam da grubun 19 yaşındaki üyesi Gavrilo Princip'in önünde durdu. İnternette sık sık Princip'in yakındaki bir dükkânda sandviç yediğini okursunuz, ama 1914'ten kalan hiçbir kayıt bunu desteklemiyor; sonradan eklenmiş bir efsane gibi görünüyor.
Ama suikast yalnızca kıvılcımdı. Yıllardır biriken başka güçler de savaşı olası kılmıştı:
Milliyetçilik kendi ulusunu her şeyin önünde tutmak
Militarizm büyük ordular ve donanmalar kurmak
Emperyalizm imparatorluklar ve koloniler için rekabet
İki rakip kamp Avrupa'nın büyük güçleri iki ittifaka bölündü
İki taraf
Çarpışmaların çoğu Avrupa'da yaşandı, ama savaş dünyanın her yerinden ülkeleri içine çekti. Britanya'nın tarafı Allies (İtilaf Devletleri / Müttefikler), diğer taraf ise Central Powers (İttifak Devletleri) olarak bilinir.
Her iki dünya savaşındaki taraflar. Britanya'nın tarafına iki savaşta da Allies dendi. Değişen, düşmanın adıydı: Birinci Dünya Savaşı'nda Central Powers, İkinci'de Axis (Mihver Devletleri).
Mini test
Is the statement below TRUE or FALSE?
The assassination of Archduke Franz Ferdinand of Austria in 1914 triggered the events that led to the First World War.
Sorunun TürkçesiAşağıdaki ifade doğru mu (TRUE), yanlış mı (FALSE)? İfade: Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand'ın 1914'te suikaste kurban gitmesi, Birinci Dünya Savaşı'na yol açan olayları başlattı.
Doğru (TRUE). Avusturya-Macaristan tahtının varisi Arşidük Franz Ferdinand 28 Haziran 1914'te vurularak öldürüldü ve bu cinayet savaşla sonuçlanan bir olaylar zincirini başlattı. Daha derin nedenler ise milliyetçilik, militarizm, emperyalizm ve Avrupa'nın büyük güçlerinin iki rakip kampa bölünmesiydi.
Mini test
Which of the following statements is correct?
Sorunun TürkçesiAşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A: Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu Britanya ile aynı tarafta savaştı. B: Birinci Dünya Savaşı'nda Japonya Britanya ile aynı tarafta savaştı.
Birinci Dünya Savaşı'nda Japonya, Britanya'nın tarafında, Allies arasındaydı; Osmanlı İmparatorluğu ise Central Powers arasındaydı. İkinci Dünya Savaşı'na gelindiğinde Japonya Axis'e katılmıştı; bu kolayca karıştırılabilir.
