Aby zrozumieć, jak doszło do podziału Irlandii, musimy cofnąć się do lat tuż przed pierwszą wojną światową, gdy kwestia irlandzka narastała. Rząd brytyjski planował dać Irlandii Home Rule (autonomię): własny parlament przy pozostaniu w Zjednoczonym Królestwie. Protestanci na północy byli zdecydowanie przeciw, a nawet grozili, że będą się temu przeciwstawiać siłą. Przez następne dziesięć lat napięcie wciąż rosło:
1913Rząd brytyjski obiecuje Irlandii Home Rule i przedstawia parlamentowi projekt ustawy; protestanci na północy grożą zbrojnym oporem
1914Wybucha pierwsza wojna światowa i rząd odkłada reformę w Irlandii; irlandzcy nacjonaliści nie chcą czekać
1916W Dublinie wybucha powstanie wielkanocne (Easter Rising) przeciwko rządom brytyjskim; jego przywódcy zostają straceni na mocy prawa wojennego, a potem następuje wojna partyzancka z armią i policją brytyjską
1921Obie strony podpisują traktat pokojowy
1922Irlandia zostaje podzielona na dwie części: sześć hrabstw na północy, gdzie większość ludzi to protestanci, pozostaje w Zjednoczonym Królestwie jako Irlandia Północna (Northern Ireland); reszta staje się Wolnym Państwem Irlandzkim (Irish Free State)
1949Wolne Państwo Irlandzkie staje się republiką
Irlandia w 1922 roku: sześć hrabstw na północnym wschodzie stało się Irlandią Północną i pozostało w Zjednoczonym Królestwie; reszta wyspy stała się Wolnym Państwem Irlandzkim.
Niektórzy ludzie, zarówno na północy, jak i na południu, nie chcieli jednak pogodzić się z podziałem. Chcieli, by cała Irlandia była jednym niepodległym państwem. Lata podziału przerodziły się później w przemoc terrorystyczną w Irlandii Północnej i gdzie indziej. Ten konflikt jest znany jako the Troubles („kłopoty”).
Quiz
In which year did the Irish Free State become a republic?
Pytanie po polskuW którym roku Wolne Państwo Irlandzkie (Irish Free State) stało się republiką?
1949. Zapamiętaj irlandzkie daty po kolei: powstanie wielkanocne w 1916 roku, traktat pokojowy w 1921 roku, podział na Irlandię Północną i Wolne Państwo Irlandzkie w 1922 roku i republika w 1949 roku.
Quiz
Is the statement below TRUE or FALSE?
In 1922 the whole of Ireland left the United Kingdom and became the Irish Free State.
Pytanie po polskuCzy poniższe zdanie jest prawdziwe (TRUE), czy fałszywe (FALSE)? Zdanie: W 1922 roku cała Irlandia opuściła Zjednoczone Królestwo i stała się Wolnym Państwem Irlandzkim.
Słowo „cała” (whole) sprawia, że zdanie jest fałszywe. Sześć głównie protestanckich hrabstw na północy pozostało w Zjednoczonym Królestwie jako Irlandia Północna; Wolnym Państwem Irlandzkim stała się tylko reszta.
