1832–1867

Walka o prawo głosu: od garstki bogaczy do większej liczby ludzi

Rewolucja przemysłowa zapełniła miasta ludźmi, ale zasady dotyczące tego, kto może głosować, prawie nie zmieniły się od stu lat. W XVIII wieku głosować mogli tylko mężczyźni posiadający określony majątek, a kobiety nie mogły głosować wcale. Niektóre okręgi wyborcze kontrolowała jedna bogata rodzina; nazywano je pocket boroughs („okręgi w kieszeni”). W innych prawie nie było wyborców; były to rotten boroughs („zgniłe okręgi”).

Klasa średnia w miastach przemysłowych zyskiwała coraz większą siłę i zaczęła domagać się większego wpływu na politykę. Ustawa reformująca (Reform Act) z 1832 roku znacznie zwiększyła liczbę osób uprawnionych do głosowania. Zlikwidowała dawne pocket boroughs i rotten boroughs i dała więcej mandatów w parlamencie miastom. Od tej pory władza polityczna na stałe przesunęła się ze wsi do miast. Prawo głosu nadal jednak zależało od posiadanego majątku, więc robotnicy wciąż nie mogli głosować.

Czartyści (Chartists) składali w parlamencie petycje o prawo głosu dla robotników i innych osób bez majątku. Początkowo wydawało się, że ponieśli porażkę, ale w 1867 roku kolejna ustawa reformująca dała miastom więcej mandatów i obniżyła wymagany do głosowania majątek. Mimo to większość mężczyzn nadal nie miała prawa głosu, a żadna kobieta nie mogła głosować.

W miarę jak rosła liczba wyborców, politycy zrozumieli, że muszą zabiegać o ich poparcie, a partie polityczne zaczęły się organizować, by docierać do zwykłych wyborców. Powszechne prawo wyborcze (universal suffrage), czyli prawo głosu dla każdego dorosłego mężczyzny i każdej dorosłej kobiety, przyszło dopiero w XX wieku. O tym, jak kobiety krok po kroku zdobyły prawo głosu, przeczytasz w historii Prawo głosu dla kobiet: 1918 i 1928.

Spis treści epoki: 1800–1900