lata 40.–50. XIX wieku
Warsztat świata: wolny handel, Kryształowy Pałac i Brunel
W epoce wiktoriańskiej, za długiego panowania królowej Wiktorii, Brytania nadal była wielką potęgą handlową. Rząd zaczął promować wolny handel i zniósł wiele ceł na towary przywożone z zagranicy. Przykładem było uchylenie ustaw zbożowych (Corn Laws) w 1846 roku. Te ustawy blokowały napływ taniego zagranicznego zboża. Po reformach surowce można było sprowadzać taniej, co pomogło rozwojowi brytyjskiego przemysłu.
W 1847 roku nowa ustawa stanowiła, że kobiety i dzieci mogą pracować najwyżej 10 godzin dziennie. Zaczęły się poprawiać mieszkania robotników, a także warunki w fabrykach. Lepszy stał się też transport, więc łatwiej było przewozić towary i ludzi po kraju.
W XIX wieku Brytania przodowała na świecie w przemyśle, wytwarzając ponad połowę światowego żelaza, węgla i tkanin bawełnianych. Stała się też ośrodkiem usług finansowych, takich jak ubezpieczenia i bankowość.
Wielka Wystawa 1851 roku
W 1851 roku w Crystal Palace w londyńskim Hyde Parku otwarto Wielką Wystawę (Great Exhibition). Pokazywano na niej wszystko, od ogromnych maszyn po przedmioty wykonane ręcznie. Udział wzięły kraje ze wszystkich stron świata, ale większość eksponatów wyprodukowano w Brytanii.
Brunel: inżynier kolei, mostów i statków
Isambard Kingdom Brunel (1806–1859) pochodził z Portsmouth w Anglii. Jako inżynier budował tunele, mosty, koleje i statki. Kierował budową Great Western Railway, której pociągi kursowały z londyńskiej stacji Paddington do Walii, regionu West Midlands i południowo-zachodniej Anglii. Wieloma jego mostami można jeździć do dziś, na przykład mostem wiszącym Clifton Suspension Bridge nad wąwozem rzeki Avon.
Ojciec Brunela był inżynierem z Francji. Brunel zaprojektował most Clifton jako młody człowiek, ale gdy skończyły się pieniądze, prace stanęły na lata i most ukończono dopiero w 1864 roku, pięć lat po jego śmierci. W 2002 roku, gdy BBC poprosiło widzów o głosowanie na „100 najwybitniejszych Brytyjczyków” (100 Greatest Britons), Brunel zajął drugie miejsce, za Churchillem.
Quiz
In 1847, a new law set a maximum working day for women and children. How long was it?
Pytanie po polsku
W 1847 roku nowa ustawa określiła maksymalny dzienny czas pracy kobiet i dzieci. Ile wynosił?Ustawa z 1847 roku ograniczyła pracę kobiet i dzieci do 10 godzin dziennie. Wcześniej żadne prawo nie chroniło robotników, a dzieci często traktowano tak samo jak dorosłych.
Quiz
Which TWO statements about free trade in the Victorian period are correct?
Pytanie po polsku
Które DWA zdania o wolnym handlu w epoce wiktoriańskiej są prawdziwe?A: Ustawy zbożowe (Corn Laws) wprowadzono w 1846 roku, by blokować tanie zagraniczne zboże.
B: Rząd zniósł wiele ceł na towary przywożone do kraju.
C: Wolny handel podniósł koszt surowców dla brytyjskiego przemysłu.
D: Ustawy zbożowe, które blokowały tanie zboże z importu, uchylono w 1846 roku.
Rząd promował wolny handel, znosząc wiele ceł importowych. W 1846 roku uchylił ustawy zbożowe, które powstrzymywały napływ taniego zboża. Zdanie A odwraca fakty: w 1846 roku ustawy zbożowe się skończyły, a nie zaczęły. C również jest fałszywe: tańsze surowce z importu pomogły rozwojowi brytyjskiego przemysłu.
Quiz
Which engineer was responsible for building the Great Western Railway?
Pytanie po polsku
Który inżynier odpowiadał za budowę Great Western Railway?Great Western Railway Brunela łączyła londyńską stację Paddington z Walią, West Midlands i południowym zachodem Anglii. George Stephenson i jego syn Robert stworzyli pierwsze parowozy, Arkwright rozwinął przędzalnie, a Wren zaprojektował katedrę św. Pawła (St Paul's Cathedral) po wielkim pożarze z 1666 roku.
Quiz
Where was the Great Exhibition of 1851 held?
Pytanie po polsku
Gdzie odbyła się Wielka Wystawa w 1851 roku?Wielka Wystawa odbyła się w Crystal Palace, zbudowanym specjalnie na tę okazję w Hyde Parku. W opactwie westminsterskim (Westminster Abbey) koronuje się monarchów, na Trafalgar Square stoi Kolumna Nelsona, a Tower of London to średniowieczny zamek.