Sınavda sık sorulur

Tiyatro: West End, The Mousetrap ve pantomim

Hikâye 4/13

Britanya'daki kasaba ve şehirlerin çoğunda, büyük tiyatro binalarından küçük stüdyolara kadar bir tiyatro vardır. Tiyatrolar, hem profesyonel hem de amatör toplulukların oyunlarıyla yerel hayatın önemli bir parçasıdır. Londra'nın “Theatreland” (Tiyatro Diyarı) diye de anılan West End'i özellikle ünlüdür. Dame Agatha Christie'nin cinayet gizemi The Mousetrap (Fare Kapanı), 1952'den beri West End'de sahneleniyor. Tarihte başka hiçbir oyunun ilk sahnelenme dönemi bu kadar uzun sürmedi.

Her gösterinin sonunda oyuncular seyircilerden katilin kim olduğunu sır olarak saklamalarını ister. 1974'te oyun Ambassadors Theatre'dan hemen yandaki St Martin's Theatre'a taşındı; arada hiç ara verilmediği için bu yine aynı sahnelenme dönemi sayıldı.

Müzikaller: Gilbert ve Sullivan'dan Lloyd Webber'e

Britanya'nın güçlü bir müzikal tiyatro geleneği vardır. 19. yüzyılda Gilbert ve Sullivan (Gilbert and Sullivan), dönemlerinin popüler kültürü ve siyasetiyle dalga geçen pek çok komik opera yazdı. HMS Pinafore, The Pirates of Penzance (Penzance Korsanları) ve The Mikado bunlara örnektir. Profesyonel ve amatör topluluklar bugün hâlâ bu eserleri sahneliyor. Çoğu, 1881'de tamamen elektrik ışığıyla aydınlatılan dünyanın ilk kamu binası olan Londra'daki Savoy Theatre'da ilk kez sahnelendi.

Daha yakın dönemden bir isim, müzikalleri dünya çapında büyük başarı kazanan besteci Andrew Lloyd Webber'dir. Söz yazarı Tim Rice ile birlikte Jesus Christ Superstar ve Evita'yı yazdı; diğer eserleri arasında Cats ve The Phantom of the Opera (Operadaki Hayalet) vardır.

The Mikado için 1885 tarihli renkli afiş; operadaki üç kız kardeşi kimonolar içinde gösteriyor
Gilbert ve Sullivan'ın The Mikado eseri için, hikâyedeki üç kız kardeşi gösteren 1885 tarihli bir afiş. National Library of Scotland, Weir Collection, kamu malı, Wikimedia Commons aracılığıyla

Pantomim ve Edinburgh Fringe

Çok İngiliz bir gelenek de pantomimdir (pantomime). Noel'de birçok tiyatro bir “panto” sahneler: bir masala dayanan, şarkılı, bütün aile için hazırlanmış eğlenceli bir komedi. Geleneksel karakterlerden biri, bir erkeğin canlandırdığı yaşlı bir kadın olan the Dame'dir. Çoğu zaman tek bir kostümü paylaşan iki oyuncunun canlandırdığı bir pantomim atı ya da ineği de olur. Seyircinin de yüksek sesle katılması beklenir: kötü adam kahramanın arkasından sinsice yaklaştığında herkes “He's behind you!” (“Arkanda!”) diye bağırır.

Her yaz İskoçya'nın başkenti, aslında bir grup sanat ve kültür festivalinden oluşan Edinburgh Festival'e ev sahipliği yapar. En büyüğü ve en bilineni Edinburgh Festival Fringe'dir, kısaca “the Fringe”. Çoğunlukla tiyatro ve komedi gösterilerinden oluşur ve gösterilerin çoğu deneyseldir. İngiliz komedisinin ve televizyon komedisinin tarihi için Boş Zaman ve Gezilecek Yerler konusuna bakın.

Fringe davetsiz başladı. Edinburgh Uluslararası Festivali ilk kez 1947'de yapıldığında, davet edilmemiş sekiz tiyatro topluluğu yine de geldi ve festivalin “fringe”inde, yani kıyısında, kenarında gösteri yaptı. “Fringe theatre” (küçük, deneysel tiyatro) terimi de buradan gelir.

En önemli tiyatro ödülleri, her yıl Londra'da en iyi yönetmen, en iyi erkek oyuncu ve en iyi kadın oyuncu gibi kategorilerde verilen Laurence Olivier Awards'tır. Ödüller adını, her şeyden önce pek çok Shakespeare rolüyle hatırlanan İngiliz oyuncu Sir Laurence Olivier'den (sonradan Lord Olivier) alır.

Mini test

Is the statement below TRUE or FALSE? Agatha Christie's play The Mousetrap opened in the West End in 1952, and no show in history has had a longer first run.

Sorunun TürkçesiAşağıdaki ifade doğru mu (TRUE), yanlış mı (FALSE)? İfade: Agatha Christie'nin oyunu The Mousetrap, 1952'de West End'de sahnelenmeye başladı ve tarihte hiçbir gösterinin ilk sahnelenme dönemi bundan daha uzun sürmedi.

Mini test

Which TWO of these were written by Gilbert and Sullivan?

Sorunun TürkçesiBunlardan hangi İKİSİ Gilbert ve Sullivan tarafından yazıldı?

Mini test

Is the statement below TRUE or FALSE? The Edinburgh Festival Fringe takes place every summer, and most of its shows are theatre and comedy.

Sorunun TürkçesiAşağıdaki ifade doğru mu (TRUE), yanlış mı (FALSE)? İfade: Edinburgh Festival Fringe her yaz yapılır ve gösterilerinin çoğu tiyatro ve komedidir.

Mini test

The Laurence Olivier Awards are named after Sir Laurence Olivier. What was he best known for?

Sorunun TürkçesiLaurence Olivier Awards adını Sir Laurence Olivier'den alır. Olivier en çok ne ile tanınırdı?
A: The Mousetrap oyununu yazmasıyla
B: Tim Rice ile müzikaller bestelemesiyle
C: Çeşitli Shakespeare oyunlarında oynamasıyla
D: Edinburgh Festival Fringe'i başlatmasıyla

Mini test

Which TWO of the following statements about pantomime are correct?

Sorunun TürkçesiPantomimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangi İKİSİ doğrudur?
A: Pantomimler yazın sahnelenen ciddi tarihî oyunlardır.
B: Pantomim, birçok tiyatroda sahnelenen sevilen bir Noel gösterisidir.
C: Dame, her zaman bir kadının oynadığı geleneksel bir karakterdir.
D: Pantomim “atı” ya da “ineği”, tek bir kostümü paylaşan iki oyuncudur.

Bölüm içeriği: Sanat ve Kültür