789 تا 878 میلادی

وایکینگ‌ها: یورشگرانی از دریا

داستان 4 از 5

در سال 597 سنت آگوستین (St Augustine) مسیحیت را از رم به کنت آورد. تقریباً دو سده پس از آن، صومعه‌ها و کلیساها در سراسر پادشاهی‌های آنگلوساکسون گسترش یافتند. سپس خطری تازه از آن سوی دریا آمد. در سال 789 میلادی وایکینگ‌ها (Vikings) برای نخستین بار به بریتانیا آمدند. سرزمین‌های اصلی آن‌ها دانمارک، نروژ و سوئد بود. آن‌ها در آغاز برای یورش به شهرهای ساحلی می‌آمدند، کالاها را می‌بردند و مردم را به بردگی می‌گرفتند. بعدها برخی از آن‌ها ماندند و در شرق انگلستان و در اسکاتلند اجتماع‌های خود را ساختند.

نخستین دیدار از همان آغاز بد پیش رفت. Anglo-Saxon Chronicle (وقایع‌نامه آنگلوساکسون) ثبت کرده است که سه کشتی در پورتلند (Portland) در دورست، در جنوب انگلستان، پهلو گرفتند. مأمور محلی پادشاه (reeve) آن‌ها را بازرگان پنداشت و سوار بر اسب به سراغشان رفت تا بگوید باید خود را به شهر پادشاه معرفی کنند، و آن‌ها همان‌جا او را کشتند. این نخستین حمله ثبت‌شده وایکینگ‌ها به انگلستان است. عجیب اینکه وقایع‌نامه آن‌ها را «نخستین کشتی‌های مردان دانمارکی» می‌نامد، در حالی که می‌گوید از هوردالاند (Hordaland) در نروژ آمده بودند: در آن زمان انگلیسی‌ها اغلب همه وایکینگ‌ها را «دانمارکی» (Danes) می‌نامیدند.

آزمونک

Which of the following statements is correct?

پرسش به فارسیکدام‌یک از جمله‌های زیر درست است؟
A: یورشگران وایکینگ از دانمارک، نروژ و سوئد نخستین بار در سال 789 میلادی به بریتانیا رسیدند.
B: یورشگران وایکینگ از نورماندی نخستین بار در سال 410 میلادی به بریتانیا رسیدند.
نقشه عصر وایکینگ‌ها: وایکینگ‌ها از نروژ و دانمارک به راه می‌افتند؛ پورتلند در 789 و لیندیسفارن در 793؛ نبرد ادینگتون در 878؛ دِینلا در شرق و شمال انگلستان، شامل یورک، گریمزبی و اسکانثورپ؛ و در جنوب، پادشاهی وسکس از آنِ آلفرد کبیر
دِینلا (سرخ کم‌رنگ) تقریباً نیمه شمال شرقی انگلستان بود، در آن سوی خطی که از لندن به سمت شمال، در امتداد رود تیمز، رود لی و جاده قدیمی رومی به نام واتلینگ استریت (Watling Street) کشیده می‌شد. مرزی که نشان داده شده تقریبی است و قلمرو واقعی در طول زمان تغییر کرد.

آلفرد کبیر: تنها پادشاه بومی انگلیسی که «کبیر» خوانده شد

در برابر وایکینگ‌ها، پادشاهی‌های آنگلوساکسون انگلستان زیر فرمان آلفرد کبیر (Alfred the Great) متحد شدند، و او وایکینگ‌ها را شکست داد. انگلستان هرگز جز یک پادشاه به نام آلفرد نداشته است، به همین دلیل پس از نام او شماره‌ای نمی‌آید.

در سال 878 آلفرد گوتروم (Guthrum)، رهبر وایکینگ‌ها، را در نبرد ادینگتون (Battle of Edington) شکست داد. گوتروم تسلیم شد و غسل تعمید گرفت و مسیحی شد، و آلفرد پدرخوانده او شد.

مجسمه برنزی آلفرد کبیر در وینچستر که شمشیری صلیب‌مانند را بالا گرفته و سپری در دست دارد
مجسمه آلفرد کبیر در وینچستر (Winchester)، شهری مهم در پادشاهی او، وسکس (Wessex). عکس: NickDenbow، CC BY-SA 4.0، از طریق Wikimedia Commons

آلفرد پیش از آن نزدیک بود همه‌چیز را از دست بدهد. در اوایل سال 878 وایکینگ‌ها او را غافلگیر کردند و او ناچار شد در مرداب‌های جنوب غربی انگلستان پنهان شود. داستان از این قرار است که او نزد زنی روستایی ماند و زن از او خواست مراقب چند کیک (نان کوچک) باشد که کنار آتش پخته می‌شد. آلفرد چنان غرق فکر پادشاهی‌اش بود که گذاشت آن‌ها بسوزند، و زن، که نمی‌دانست او پادشاه است، سرزنشش کرد. این یک افسانه است، نه چیزی که در همان زمان نوشته شده باشد، اما تقریباً هر کودک بریتانیایی آن را شنیده است.

آزمونک

Which king united the Anglo-Saxon kingdoms in England and defeated the Vikings?

پرسش به فارسیکدام پادشاه پادشاهی‌های آنگلوساکسون را در انگلستان متحد کرد و وایکینگ‌ها را شکست داد؟

دِینلا: وایکینگ‌ها در نام مکان‌ها

بسیاری از وایکینگ‌ها برای همیشه ماندگار شدند، به‌ویژه در شرق و شمال انگلستان. این ناحیه دِینلا (Danelaw) نامیده می‌شد، یعنی ناحیه‌ای که قانون دانمارکی در آن اجرا می‌شد.

حتی امروز بسیاری از نام‌های مکان‌ها در آنجا از زبان‌های وایکینگ‌ها آمده‌اند، مانند گریمزبی (Grimsby) و اسکانثورپ (Scunthorpe). با گذشت زمان، مهاجران وایکینگ با مردم محلی درآمیختند و برخی از آن‌ها مسیحی شدند.

-by
در نورس باستان یعنی «روستا» یا «مزرعه»
Grimsby، Derby
-thorpe
«آبادی کوچکی در حاشیه»
Scunthorpe
sky
از نورس باستان
window
vindauga = «چشم باد»

اگر دقیق‌تر نگاه کنید، ریشه‌های وایکینگی را همه‌جا می‌بینید. در کتاب دومزدی (Domesday Book)، نام اسکانثورپ به شکل Escumesthorpe یعنی «مزرعه اسکوما» نوشته شده است، و -by در گریمزبی در نورس باستان یعنی «روستا». واژه‌های روزمره هم آمدند: sky (آسمان)، egg (تخم‌مرغ)، knife (چاقو) و حتی they (آن‌ها). Window (پنجره) زمانی vindauga بود، یعنی «چشم باد»: سوراخی در دیوار که باد را به درون راه می‌داد.

آزمونک

Which TWO place names in England come from the Viking languages?

پرسش به فارسیکدام دو نام مکان در انگلستان از زبان‌های وایکینگ‌ها آمده‌اند؟

آزمونک

Is the statement below TRUE or FALSE? The Danelaw was the area in the south-west of England where most Viking invaders settled.

پرسش به فارسیآیا جمله زیر درست (TRUE) است یا نادرست (FALSE)؟ جمله: دِینلا ناحیه‌ای در جنوب غربی انگلستان بود که بیشتر مهاجمان وایکینگ در آن ساکن شدند.

فهرست دوره: 500 تا 1000