هر سال در ماه نوامبر، به نظر می‌رسد تقریباً همه در بریتانیا یک گل کاغذی کوچک قرمز به سینه می‌زنند: سیاستمداران، گویندگان خبر، فوتبالیست‌ها، حتی جلوی اتوبوس‌ها. این گل شقایق است و یاد کسانی را زنده نگه می‌دارد که بیش از صد سال پیش در جنگی جان باختند. این فصل سال‌های 1900 تا 1945 را دربر می‌گیرد. در این سال‌ها بریتانیا در دو جنگ جهانی جنگید، زنان حق رأی به دست آوردند، ایرلند به دو بخش تقسیم شد و رادیو به تقریباً همه خانه‌ها راه یافت.
وقتی قرن بیستم آغاز شد، هنوز بیش از ده سال تا نخستین جنگ جهانی مانده بود. در سال 1901 ملکه ویکتوریا پس از نزدیک به 64 سال سلطنت درگذشت. پسرش ادوارد هفتم (Edward VII) پادشاه شد و در سال 1910 جرج پنجم (George V) جانشین او شد. بریتانیا در این دوره سرشار از اعتماد به نفس بود. امپراتوری‌ای داشت که دور تا دور کره زمین گسترده بود، نیروی دریایی‌ای که مردم آن را می‌ستودند، صنایعی پرکار و نظام سیاسی‌ای پایدار. به زبان امروز، بریتانیا یک ابرقدرت (superpower) بود.
با ثروتمندتر شدن کشور، دولت شروع کرد به انجام کارهای بیشتری برای مردم عادی. در این سال‌ها اصلاحات اجتماعی بسیاری انجام شد:
این اصلاحات امروز کوچک به نظر می‌رسند، اما آغازی واقعی بودند. قانون مستمری سالمندی (Old Age Pensions Act) سال 1908 به افراد بالای 70 سال با درآمد کم هفته‌ای 5 شیلینگ می‌پرداخت؛ کم کسی تا آن سن زنده می‌ماند، اما این نخستین بار بود که دولت به سالمندان پول می‌داد. غذای رایگان مدرسه از سال 1906 آغاز شد، تا اندازه‌ای به این دلیل که دولت دریافته بود بسیاری از مردان جوانی که می‌خواستند به ارتش بپیوندند به شدت دچار سوءتغذیه بودند. از سال 1911 به نمایندگان پارلمان سالی £400 حقوق داده شد؛ پیش از آن، نماینده شدن تقریباً فقط کار ثروتمندان بود.
آزمونک
Which TWO social reforms were introduced in Britain in the early 20th century, before the First World War?
مستمری سالمندی و غذای رایگان مدرسه هر دو از اصلاحات اوایل قرن بیستم بودند. NHS تازه در سال 1948 برپا شد (فصل بعد را ببینید)، و سن رأی دادن تا سال 1969 به 18 کاهش نیافت.
آن دوران پر از اعتماد به نفس ناگهان به پایان رسید. در 28 ژوئن 1914، آرشیدوک فرانتس فردیناند (Archduke Franz Ferdinand)، وارث تاج و تخت اتریش-مجارستان، در سارایوو با گلوله کشته شد. مثل افتادن نخستین مهره دومینو، قتل او گام به گام به جنگ جهانی اول انجامید.
نزدیک بود این اتفاق اصلاً نیفتد. آن روز صبح توطئه‌گران یک بار شکست خورده بودند: بمبی که به سوی خودروی آرشیدوک پرتاب شد به آن نخورد. بعدازظهر، او برنامه‌اش را تغییر داد تا به دیدن کسانی برود که در انفجار بمب زخمی شده بودند، اما کسی به راننده‌اش خبر نداد؛ راننده راه را اشتباه رفت و درست جلوی گاوریلو پرینسیپ (Gavrilo Princip)، عضو 19 ساله آن گروه، ایستاد تا دنده‌عقب بگیرد. در اینترنت زیاد می‌خوانید که پرینسیپ در آن لحظه در مغازه‌ای همان نزدیکی ساندویچ می‌خورد، اما هیچ سندی از سال 1914 این را تأیید نمی‌کند؛ به نظر می‌رسد افسانه‌ای است که بعدها اضافه شده.
اما این قتل فقط جرقه بود. چند نیروی دیگر سال‌ها بود که شکل می‌گرفتند و جنگ را محتمل کرده بودند:
بیشتر جنگ در اروپا جریان داشت، اما کشورهایی از سراسر جهان را به خود کشید. طرف بریتانیا متفقین (Allies) نامیده می‌شد و طرف دیگر دول مرکزی (Central Powers).
فقط خود بریتانیا نبود که جنگید. همه امپراتوری بریتانیا در جنگ شرکت داشت: بیش از یک میلیون سرباز هندی در کشورهای گوناگون برای بریتانیا جنگیدند و حدود 40,000 نفر از آن‌ها جان باختند. سربازانی هم از کانادا، استرالیا، نیوزیلند، آفریقا و هند غربی (West Indies) آمدند و دوش‌به‌دوش بریتانیایی‌ها جنگیدند.
جنگ چهار سال ادامه یافت و میلیون‌ها نفر کشته یا زخمی شدند؛ تنها بریتانیا بیش از 2 میلیون تلفات (کشته و زخمی) داشت. بدترین لحظه در ژوئیه 1916 بود، وقتی ارتش بریتانیا در شمال فرانسه در نبرد سوم (Battle of the Somme) حمله کرد. تنها در نخستین روز، حدود 60,000 نفر از نیروهای بریتانیا کشته یا زخمی شدند.
در ساعت 11 صبح روز 11 نوامبر 1918، آتش‌بس (توافق برای توقف جنگ) به اجرا درآمد. جنگ جهانی اول به پایان رسیده بود و بریتانیا و متحدانش پیروز شده بودند.
این روز به روز یادبود (Remembrance Day) تبدیل شد. مردم گل شقایق قرمز به سینه می‌زنند، چون این گل‌ها در سراسر میدان‌های نبرد جنگ جهانی اول روییده بودند. در ساعت 11 صبح، کشور دو دقیقه سکوت می‌کند. در یکشنبه یادبود (Remembrance Sunday)، نزدیک‌ترین یکشنبه به 11 نوامبر، مراسم ملی در سنوتاف (Cenotaph)، بنای یادبود جنگ در خیابان وایت‌هال (Whitehall) لندن، برگزار می‌شود و در آنجا تاج گل می‌گذارند.
گل‌های شقایق
دو دقیقه سکوت در ساعت 11:00
سنوتاف در وایتهالگل شقایق از راه یک شعر به نماد تبدیل شد. در سال 1915، جان مک‌کری (John McCrae)، پزشک ارتش کانادا، شقایق‌های قرمزی را دید که میان گورهای سربازان کشته‌شده در میدان‌های نبرد فلاندر (Flanders) در بلژیک روییده بودند، و شعر In Flanders Fields (در دشت‌های فلاندر) را سرود. از سال 1921، سازمان رویال بریتیش لژن (Royal British Legion) هر سال گل شقایق می‌فروشد تا برای سربازان پیشین و خانواده‌هایشان پول گرد آورد، و هنوز هم این کار را می‌کند. بنای یادبود دیگری هم به همان سال‌ها برمی‌گردد: در 11 نوامبر 1920، سربازی که هیچ‌کس نامش را نمی‌دانست، «سرباز گمنام» (Unknown Warrior)، در کلیسای وست‌مینستر (Westminster Abbey) به خاک سپرده شد تا نماینده همه کسانی باشد که پیکرشان هرگز پیدا نشد.
جنگ حتی نام خاندان سلطنتی را هم تغییر داد. نام این خاندان «ساکس-کوبورگ و گوتا» (Saxe-Coburg and Gotha) بود که در زمانی که بریتانیا با آلمان می‌جنگید بسیار آلمانی به گوش می‌رسید، پس در سال 1917 جرج پنجم آن را به نام قلعه ویندزور (Windsor Castle) به ویندزور (Windsor) تغییر داد. خاندان سلطنتی هنوز هم ویندزور نامیده می‌شود.
آزمونک
Is the statement below TRUE or FALSE? The assassination of Archduke Franz Ferdinand of Austria in 1914 triggered the events that led to the First World War.
درست. آرشیدوک فرانتس فردیناند، وارث تاج و تخت اتریش-مجارستان، در 28 ژوئن 1914 با گلوله کشته شد و قتل او زنجیرهای از رویدادها را آغاز کرد که به جنگ ختم شد. علت‌های عمیقتر، ملی‌گرایی، نظامی‌گری، امپریالیسم و تقسیم قدرت‌های بزرگ اروپا به دو اردوگاه رقیب بود.
آزمونک
Approximately how many British casualties were there on the first day of the Battle of the Somme in 1916?
در نخستین روز نبرد سوم حدود 60,000 نفر کشته یا زخمی شدند؛ بدترین روز در تاریخ ارتش بریتانیا. آن را با «بیش از 300,000» مردی که از دانکرک نجات داده شدند اشتباه نگیرید.
آزمونک
Is the statement below TRUE or FALSE? Fighting in the First World War stopped at 11 o'clock in the morning on 11 November 1918.
سه تا یازده را به خاطر بسپارید: ساعت یازدهم، روز یازدهم، ماه یازدهم. به همین دلیل روز یادبود در 11 نوامبر است و سکوت در ساعت 11 صبح.
آزمونک
Which of the following statements is correct?
در جنگ جهانی اول ژاپن یکی از متفقین و در طرف بریتانیا بود، در حالی که امپراتوری عثمانی یکی از دول مرکزی بود. تا جنگ جهانی دوم ژاپن به محور پیوسته بود و همین آن را بهراحتی گیجکننده می‌کند.
همان‌طور که فصل پیش نشان داد، از اواخر قرن نوزدهم زنان بیشتر و بیشتری برای حق رأی مبارزه کردند؛ آن‌ها سافرجت‌ها (suffragettes) نامیده می‌شدند. در جریان جنگ، شمار عظیمی از زنان در کارخانه‌ها کار کردند، آمبولانس راندند و روی زمین کشاورزی کردند، و کشور را سرپا نگه داشتند. وقتی جنگ تمام شد، سرانجام حق رأی به دست آوردند، اما در دو مرحله:
نخستین زنی که در انتخابات 1918 به مجلس عوام (House of Commons) راه یافت، هرگز کرسی‌اش را اشغال نکرد. او کنستانس مارکیویچ (Constance Markievicz) از ایرلند و عضو شین فین (Sinn Féin) بود، حزبی که خواهان استقلال ایرلند بود، و او از نشستن در لندن خودداری کرد. نخستین زنی که در مجلس عوام نشست، نانسی استور (Nancy Astor) بود که در سال 1919 انتخاب شد.
آزمونک
In 1918, women over what age were given the right to vote?
30 در سال 1918؛ 21 در سال 1928، برابر با مردان؛ و 18 برای همه در سال 1969. بهتر است سه سن (30، 21، 18) را همراه با سه سال (1918، 1928، 1969) با هم یاد بگیرید.
برای اینکه ببینیم ایرلند چگونه تقسیم شد، باید به سال‌های درست پیش از جنگ جهانی اول برگردیم، وقتی مسئله ایرلند به اوج خود می‌رسید. دولت بریتانیا قصد داشت به ایرلند خودگردانی (Home Rule) بدهد: پارلمانی از آنِ خودش، در حالی که بخشی از بریتانیا بماند. پروتستان‌های شمال سخت با آن مخالف بودند و حتی تهدید کردند که با زور با آن مقابله می‌کنند. در ده سال بعد، تنش پیوسته بالا گرفت:
اما برخی از مردم، هم در شمال و هم در جنوب، این تقسیم را نپذیرفتند. آن‌ها می‌خواستند همه ایرلند یک کشور مستقل باشد. سال‌ها جدایی بعدها به خشونت تروریستی در ایرلند شمالی و جاهای دیگر تبدیل شد. این درگیری را «دوران آشوب» (the Troubles) می‌نامند، و در فصل بعد دوباره با آن روبه‌رو خواهید شد.
آزمونک
In which year did the Irish Free State become a republic?
1949. تاریخهای ایرلند را به ترتیب به خاطر بسپارید: خیزش عید پاک در 1916، پیمان صلح در 1921، تقسیم به ایرلند شمالی و دولت آزاد ایرلند در 1922، و جمهوری در 1949.
آزمونک
Is the statement below TRUE or FALSE? In 1922 the whole of Ireland left the United Kingdom and became the Irish Free State.
واژه «همه» (whole) جمله را نادرست می‌کند. شش شهرستان شمال که بیشتر پروتستان بودند به عنوان ایرلند شمالی در بریتانیا ماندند؛ فقط بقیه به دولت آزاد ایرلند تبدیل شد.
در خود بریتانیا، دو دهه پس از جنگ جهانی اول هم روزهای خوب داشت و هم روزهای سخت. در دهه 1920 زندگی برای بسیاری بهتر شد. مسکن عمومی بهبود یافت و در شهرها خانه‌های تازه فراوانی ساخته شد.
اما در سال 1929 همه جهان در رکود بزرگ (Great Depression) فرو رفت و برخی بخش‌های بریتانیا با بیکاری گسترده روبه‌رو شدند. رکود دهه 1930 جاهای مختلف را به شکل‌های بسیار متفاوتی تحت تأثیر قرار داد:
این دوران از نظر فرهنگی هم پرشور بود. رمان‌نویسانی چون گراهام گرین (Graham Greene) و ایولین وو (Evelyn Waugh) مشهور شدند، و اقتصاددان جان مینارد کینز (John Maynard Keynes) اندیشه‌های تازه‌ای درباره اقتصاد منتشر کرد که تأثیر بزرگی داشت. بی‌بی‌سی (BBC) در سال 1922 پخش رادیویی را آغاز کرد و در سال 1936 نخستین سرویس منظم تلویزیونی جهان را راه انداخت.
بی‌بی‌سی در آغاز یک رسانه عمومی نبود. در سال 1922 نامش British Broadcasting Company (شرکت پخش بریتانیا) بود که چند سازنده رادیو آن را راه انداخته بودند تا مردم رادیو بخرند. در سال 1927 به British Broadcasting Corporation (سازمان پخش بریتانیا) تبدیل شد، همان نهاد عمومی‌ای که امروز می‌شناسیم؛ هر دو نام به صورت BBC کوتاه می‌شوند.
یک نکته جانبی: تلویزیون (جان لوجی برد، John Logie Baird)، رادار (رابرت واتسون-وات، Robert Watson-Watt)، موتور جت (فرانک ویتل، Frank Whittle)، ماشین تورینگ (آلن تورینگ، Alan Turing) و انسولین (جان مک‌لئود، John Macleod) همه از دهه‌های 1920 و 1930 می‌آیند. این‌ها همراه با دیگر اختراعات بریتانیایی قرن بیستم در فصل بعد، زیر عنوان «پیش از جنگ»، آمده‌اند. الکساندر فلمینگ، کاشف پنی‌سیلین، در پایان همین فصل آمده است.
آزمونک
In which year did the BBC start radio broadcasts?
رادیو در 1922 آغاز شد؛ سرویس تلویزیون در 1936 آمد. 1901 سال درگذشت ملکه ویکتوریا است و 1948 سال آغاز NHS. برای به خاطر سپردن: اول صدا (1922)، بعد تصویر (1936).
رکود به آلمان به‌ویژه سخت ضربه زد و بسیاری از رأی‌دهندگان ناامید آنجا به حزب‌های افراطی روی آوردند. در سال 1933 آدولف هیتلر (Adolf Hitler) در آلمان به قدرت رسید. او شرایطی را که متفقین پس از جنگ جهانی اول بر آلمان تحمیل کرده بودند ناعادلانه می‌دانست و می‌خواست سرزمین بیشتری برای آلمانی‌ها به دست آورد. او شروع کرد به پاره کردن پیمان‌ها و مذاکره دوباره بر سر آن‌ها، تسلیح آلمان، و آزمودن نیروی نظامی آن بر کشورهای همسایه. در آغاز، دولت بریتانیا هر کاری از دستش برمی‌آمد کرد تا از جنگی دیگر دوری کند.
در سال 1939 هیتلر به لهستان حمله کرد. بریتانیا و فرانسه برای جلوگیری از پیشروی بیشتر او به آلمان اعلان جنگ دادند. پادشاه بریتانیا در این زمان جرج ششم (George VI) بود که از سال 1936 بر تخت نشسته بود.
در آغاز، جنگ میان نیروهای محور (Axis powers) و متفقین (Allies) بود. محور از آلمان فاشیست، ایتالیا و امپراتوری ژاپن تشکیل می‌شد. متفقین شامل بریتانیا، فرانسه و لهستان بودند، همراه با استرالیا، کانادا، نیوزیلند و اتحادیه آفریقای جنوبی (Union of South Africa). (نمودار دو طرف را در بخش جنگ جهانی اول در بالا ببینید.)
آزمونک
Which TWO statements about how the Second World War began are correct?
حمله هیتلر به لهستان در سال 1939 نقطه عطف بود: پس از آن بریتانیا و فرانسه به آلمان اعلان جنگ دادند تا جلوی پیشروی بیشتر او را بگیرند. هیتلر در 1933 به قدرت رسید، اما سال‌ها پس از آن دولت بریتانیا کوشید از جنگی دیگر دوری کند. پیشروی آلمان در فرانسه در 1940 بود، وقتی جنگ دیگر آغاز شده بود.
هیتلر پیش‌تر اتریش را اشغال کرده و به چکسلواکی و لهستان حمله کرده بود. سپس بلژیک و هلند را گرفت. در سال 1940 نیروهای آلمان ارتش‌های متفقین را شکست دادند و فرانسه را درنوردیدند. در این لحظه پرخطر برای کشور، وینستون چرچیل (Winston Churchill) نخست‌وزیر شد و بریتانیا را در جنگ رهبری کرد.
چرچیل (1874 تا 1965) پسر یک سیاستمدار بود. او سرباز و خبرنگار روزنامه بود و در سال 1900 به عنوان نماینده محافظه‌کار (Conservative) به پارلمان راه یافت. او در مه 1940 نخست‌وزیر شد. حاضر نشد در برابر نازی‌ها کوتاه بیاید و در سخت‌ترین لحظه به همه کشور دل و جرئت داد. مردم هنوز هم از سخنرانی‌های دوران جنگ او نقل‌قول می‌کنند:
آنچه پس از جنگ بر سر او آمد هم در آزمون می‌آید. چرچیل در انتخابات عمومی 1945 شکست خورد، اما در سال 1951 دوباره نخست‌وزیر شد. او تا انتخابات عمومی 1964 نماینده پارلمان ماند، و وقتی در سال 1965 درگذشت، برایش مراسم تشییع دولتی (state funeral) برگزار شد. در یک رأی‌گیری عمومی در سال 2002، بریتانیایی‌ها او را بزرگ‌ترین بریتانیایی همه دوران‌ها برگزیدند.
راه او به قله راه مستقیمی نبود. او در سال 1900 نماینده محافظه‌کار شد، اما در 1904 به لیبرال‌ها پیوست و تنها بیست سال بعد به محافظه‌کاران بازگشت. گفته می‌شود او به شوخی گفته است: «هر کسی می‌تواند پشت کند، اما دوباره پشت کردن کمی زیرکی می‌خواهد» (to rat یعنی ترک کردن طرف خود)، هرچند منبع واقعی این جمله قطعی نیست. او همچنین کتاب‌های بسیاری در تاریخ و خاطرات نوشت و در سال 1953 جایزه نوبل ادبیات را برد، نه جایزه صلح را.
آزمونک
Which TWO statements about Winston Churchill are correct?
چرچیل در 1900 نماینده محافظه‌کار شد و در 2002 به عنوان بزرگ‌ترین بریتانیایی برگزیده شد. او در انتخابات عمومی 1945 شکست خورد؛ آن انتخابات را کلمنت اتلی (Clement Attlee) از حزب کارگر (Labour) برد. نخستوزیران دوران جنگ جهانی اول اچ. اچ. اسکوئیت (H. H. Asquith) و دیوید لوید جرج (David Lloyd George) بودند، نه چرچیل.
با سقوط فرانسه، نیروهای بریتانیایی و فرانسوی در دانکرک (Dunkirk)، در ساحل شمال فرانسه، در محاصره ارتش آلمان گرفتار شدند. بریتانیا تصمیم گرفت آن‌ها را در عملیاتی بزرگ از راه دریا به خانه برگرداند. افزون بر نیروی دریایی، بسیاری از مردم عادی داوطلب شدند تا با قایق‌های کوچک خودشان، مانند قایق‌های تفریحی و ماهیگیری، از کانال مانش بگذرند و کمک کنند. آن‌ها با هم بیش از 300,000 مرد را از ساحل‌های اطراف دانکرک بازگرداندند.
جان‌های بسیاری از دست رفت و تجهیزات فراوانی به جا ماند، اما تخلیه باز هم موفقیت به شمار می‌آمد، چون یعنی بریتانیا می‌توانست به جنگ با آلمان ادامه دهد. این رویداد عبارت تازه‌ای هم به زبان انگلیسی داد: «روحیه دانکرک» (the Dunkirk spirit)، یعنی مردم در روزهای سخت کنار هم می‌مانند و تسلیم نمی‌شوند.
آزمونک
Which of the following statements is correct?
دانکرک در 1940 بود، وقتی نیروهای بریتانیا از اروپا بیرون میآمدند؛ روز دی در 1944 زمانی بود که متفقین دوباره به اروپا وارد شدند. یکی بیرون، یکی درون، با چهار سال فاصله.
هیتلر می‌خواست به بریتانیا حمله کند، اما پیش از آنکه بتواند سرباز از دریا بگذراند، آلمان باید آسمان را در اختیار می‌گرفت. پس نیروی هوایی آلمان از آسمان به بریتانیا حمله کرد. بریتانیا با هواپیماهای جنگنده‌اش سرسختانه پاسخ داد و در تابستان 1940 در این نبرد هوایی حیاتی که نبرد بریتانیا (Battle of Britain) نامیده می‌شود پیروز شد. دو هواپیمای کلیدی نیروی هوایی سلطنتی (RAF، Royal Air Force) اسپیت‌فایر (Spitfire) و هاریکن (Hurricane) بودند که هر دو در بریتانیا طراحی و ساخته شده بودند.
نیروی هوایی آلمان حتی پس از شکست در نبرد هوایی، به بمباران لندن و دیگر شهرها در شب ادامه داد. این همان بلیتس (the Blitz) بود. کاونتری (Coventry) تقریباً به طور کامل ویران شد و شهرهای دیگر هم آسیب سختی دیدند، به‌ویژه ایست اند (East End) لندن.
مردم بریتانیا حتی با خانه‌هایی ویران، شجاعت بزرگی نشان دادند و تن به شکست ندادند. امروز وقتی بریتانیایی‌ها از «روحیه بلیتس» (the Blitz spirit) سخن می‌گویند، منظورشان این است که همه در روزهای سخت به هم کمک می‌کنند.
بلیتس از سپتامبر 1940 تا مه 1941 ادامه داشت و بیش از 40,000 غیرنظامی کشته شدند. هر شب هزاران لندنی پتو به دست به ایستگاه‌های مترو (Underground) می‌رفتند تا آنجا بخوابند. کاخ باکینگهام (Buckingham Palace) هم آسیب دید، و گفته می‌شود ملکه الیزابت (که بعدها «ملکه مادر» نامیده شد) گفته است که اکنون می‌تواند در چشم مردم ایست اند بمباران‌شده نگاه کند. جرج ششم و خانواده‌اش به جای رفتن به خارج، در همه سال‌های جنگ در بریتانیا ماندند.
خلبانان نبرد بریتانیا به «آن عده اندک» (the Few) مشهور شدند؛ همان «so few» در جمله مشهور چرچیل. بسیاری از آن‌ها از کشورهای دیگر آمده بودند؛ اسکادران شماره 303 (No. 303 Squadron)، متشکل از خلبانان لهستانی، کارنامه‌ای به‌ویژه درخشان داشت.
آزمونک
In the Battle of Britain, which TWO aircraft did the most to help the RAF defend the country?
اسپیت‌فایر و هاریکن. کنکورد (Concorde) هواپیمای مسافربری مافوق صوتی بود که نخستین پروازش در 1969 بود، و جت عمودپرواز هریر (Harrier jump jet) هم اختراعی پس از جنگ بود؛ با هر دو در فصل بعد آشنا خواهید شد.
در حالی که بریتانیا در خانه از خود دفاع می‌کرد، نیروهایش در بسیاری از نقاط دیگر جهان هم با محور می‌جنگیدند. در آسیا، ژاپن بریتانیایی‌ها را در سنگاپور شکست داد و سپس برمه (Burma) را اشغال کرد، و این هند را در خطر قرار داد.
در سال 1941، دو رویداد مسیر جنگ را تغییر داد:
کم‌کم متفقین دست بالا را پیدا کردند و پیروزی‌های مهمی در شمال آفریقا و ایتالیا به دست آوردند. تلفات سنگین آلمان در شوروی، همراه با پشتیبانی آمریکا، سرانجام متفقین را به اندازه کافی نیرومند کرد تا با ارتش‌های هیتلر در غرب اروپا روبه‌رو شوند.
در 6 ژوئن 1944، نیروهای متفقین در نرماندی (Normandy) فرانسه پیاده شدند؛ روزی که معمولاً روز دی (D-Day) نامیده می‌شود. آن‌ها پس از پیروزی در ساحل‌های نرماندی، جنگ‌کنان از فرانسه گذشتند و سرانجام وارد آلمان شدند.
حرف «D» نشانه چیز خاصی نیست: فقط به معنای «روز» (day) است. ارتش «D-Day» را برای روز آغاز یک عملیات به کار می‌برد، با D-1 برای روز پیش از آن و D+1 برای روز پس از آن، تا تغییر تاریخ به معنای بازنویسی کل نقشه نباشد. این موضوع اینجا اهمیت داشت، چون پیاده‌شدن نیروها نخست برای 5 ژوئن برنامه‌ریزی شده بود و هوای بد آن را یک روز عقب انداخت. بیش از 150,000 سرباز متفقین در پنج ساحل پیاده شدند: یوتا (Utah) و اوماها (Omaha) (آمریکایی)، گلد (Gold) و سورد (Sword) (بریتانیایی) و جونو (Juno) (کانادایی).
آزمونک
On what date did allied forces land in Normandy, in what is often called D-Day?
6 ژوئن 1944. سه تاریخ دیگر هم همه در همین فصلاند: 11 نوامبر 1918 پایان جنگ جهانی اول است، 1 ژوئیه 1916 نخستین روز نبرد سوم، و 8 مه 1945 روز پیروزی در اروپا (VE Day، Victory in Europe Day).
در مه 1945 متفقین آلمان را به طور کامل شکست دادند. جنگ با ژاپن تا اوت 1945 ادامه یافت، وقتی ایالات متحده بمب‌های اتمی تازه‌اش را بر هیروشیما و ناگاساکی در ژاپن انداخت. پس از آن ژاپن تسلیم شد و جنگ به پایان رسید.
دانشمندان بریتانیایی در داستان بمب اتمی نقش داشتند. گروهی به رهبری فیزیک‌دان زاده نیوزیلند، ارنست رادرفورد (Ernest Rutherford)، که نخست در دانشگاه منچستر و بعدها در دانشگاه کمبریج کار می‌کرد، نخستین کسانی بودند که «اتم را شکافتند». بعدها شماری از دانشمندان بریتانیایی به پروژه منهتن (Manhattan Project) پیوستند، برنامه آمریکایی‌ای که بمب اتمی را ساخت.
آزمونک
Which of the following statements is correct?
دانشمندانی به رهبری رادرفورد نخستین کسانی بودند که اتم را شکافتند. آلمان در مه 1945 شکست خورد، اما جنگ با ژاپن تازه در اوت 1945، پس از انداختن بمب‌های اتمی، به پایان رسید.
این فصل را با یک اسکاتلندی به پایان می‌بریم که پزشکی را دگرگون کرد: الکساندر فلمینگ (Alexander Fleming، 1881 تا 1955). او که در اسکاتلند به دنیا آمده بود، در نوجوانی به لندن رفت و بعدها پزشکی خواند. در سال 1928، هنگامی که روی آنفلوانزا پژوهش می‌کرد، پنی‌سیلین (penicillin) را کشف کرد.
اما فلمینگ فقط کاشف آن بود. تبدیل پنی‌سیلین به دارویی که مردم واقعاً بتوانند مصرف کنند کار دو دانشمند دیگر بود، هاوارد فلوری (Howard Florey) و ارنست چین (Ernst Chain)، و تا دهه 1940 این دارو در مقدار بسیار زیاد تولید می‌شد. در سال 1945 فلمینگ جایزه نوبل پزشکی را دریافت کرد، و پزشکان هنوز هم از پنی‌سیلین برای درمان عفونت‌های باکتریایی استفاده می‌کنند.
این کشف با یک میز کار نامرتب آغاز شد. در تابستان 1928 فلمینگ از تعطیلات به آزمایشگاهش در لندن برگشت و دید روی ظرفی از باکتری که بیرون گذاشته بود کپک روییده است و همه باکتری‌های اطراف کپک مرده‌اند. او به جای دور انداختن ظرف، تصمیم گرفت علتش را پیدا کند، و همین او را به پنی‌سیلین رساند. جایزه نوبل 1945 در واقع میان سه نفر مشترک بود: فلمینگ، فلوری و چین.
با پیروزی در جنگ اروپا، بریتانیا در ژوئیه 1945 نخستین انتخابات عمومی خود را پس از ده سال برگزار کرد. آنچه رأی‌دهندگان برگزیدند، کشور را برای دهه‌ها شکل داد.
آزمونک
Who discovered penicillin in 1928?
فلمینگ پنی‌سیلین را کشف کرد و فلوری و چین آن را به دارو تبدیل کردند. سه نفر دیگر در فهرست اختراعات بریتانیایی قرن بیستم در فصل بعد آمده‌اند: مک‌لئود با انسولین، واتسون-وات با رادار و کریک (Crick) با ساختار DNA. جور کردن مخترعان با اختراعاتشان یکی از رایجترین نوع پرسشهاست.
| اصلاحات اوایل دهه 1900 | مستمری سالمندی، غذای رایگان مدرسه، کمک به بیکاران، محیط کار ایمن‌تر، جلوگیری از زاغه‌ها؛ نخستین بار حقوق برای نمایندگان پارلمان |
|---|---|
| 28 ژوئن 1914 | ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند که به جنگ جهانی اول (1914 تا 1918) انجامید |
| متفقین در برابر دول مرکزی | جنگ جهانی اول: متفقین (بریتانیا، فرانسه، روسیه، ژاپن، بلژیک، صربستان) در برابر دول مرکزی (آلمان، اتریش-مجارستان، امپراتوری عثمانی) |
| امپراتوری بریتانیا | بیش از یک میلیون هندی جنگیدند و حدود 40,000 نفر جان باختند؛ بریتانیا بیش از 2 میلیون تلفات داشت |
| 1916 نبرد سوم | حدود 60,000 کشته و زخمی بریتانیایی در روز نخست |
| ساعت 11 صبح، 11 نوامبر 1918 | پایان جنگ جهانی اول؛ روز یادبود، گل شقایق، سنوتاف در وایت‌هال |
| حق رأی 1918 / 1928 | 1918: زنان بالای 30 سال؛ 1928: زنان در 21 سالگی، برابر با مردان |
| ایرلند 1916 تا 1922 | 1916 خیزش عید پاک؛ 1921 پیمان؛ 1922 تقسیم به ایرلند شمالی (در بریتانیا می‌ماند) و دولت آزاد ایرلند؛ جمهوری از 1949 |
| 1929 رکود بزرگ | کشتی‌سازی آسیب سختی دید، خودروسازی و هوانوردی رشد کردند؛ خودروها از 1 میلیون به 2 میلیون رسیدند |
| بی‌بی‌سی 1922 / 1936 | رادیو از 1922؛ نخستین سرویس منظم تلویزیونی جهان در 1936 |
| 1939 | هیتلر (در قدرت از 1933) به لهستان حمله می‌کند و بریتانیا و فرانسه اعلان جنگ می‌دهند؛ محور: آلمان، ایتالیا، ژاپن |
| چرچیل | نخست‌وزیر از مه 1940؛ محافظه‌کار؛ شکست در 1945، دوباره نخست‌وزیر در 1951؛ بزرگ‌ترین بریتانیایی در 2002 |
| 1940 دانکرک | قایق‌های کوچک غیرنظامی به نیروی دریایی کمک می‌کنند تا بیش از 300,000 مرد را نجات دهد؛ روحیه دانکرک |
| 1940 نبرد بریتانیا | اسپیت‌فایر و هاریکن |
| بلیتس | کاونتری تقریباً ویران شد، ایست اند آسیب سختی دید؛ روحیه بلیتس |
| 1941 | پرل هاربر آمریکا را وارد جنگ می‌کند؛ آلمان به اتحاد جماهیر شوروی حمله می‌کند |
| 6 ژوئن 1944 روز دی | پیاده‌شدن متفقین در نرماندی |
| مه / اوت 1945 | شکست آلمان در مه؛ تسلیم ژاپن در اوت پس از هیروشیما و ناگاساکی؛ گروه رادرفورد نخستین بار اتم را شکافت و دانشمندان بریتانیایی بعدها به پروژه منهتن پیوستند |
| 1928 فلمینگ | اسکاتلندی‌ای که پنی‌سیلین را کشف کرد؛ فلوری و چین آن را به دارو تبدیل کردند و در دهه 1940 به تولید انبوه رسید؛ نوبل پزشکی 1945 |