1685 تا 1692

جیمز دوم و انقلاب شکوهمند

داستان 9 از 10
تصویری به سبک گلدوزی: ناوگانی هلندی با پرچم‌های باریک نارنجی وارد خلیجی در جنوب‌غربی انگلستان می‌شود، با صخره‌های سرخ و دماغه‌های سبز در امتداد ساحل

وقتی چارلز دوم (Charles II) در 1685 درگذشت، تاج و تخت به برادرش رسید. پادشاه تازه کاتولیک بود. او در انگلستان، ولز و ایرلند جیمز دوم بود و در اسکاتلند جیمز هفتم (James VII).

جیمز دوم کاتولیک‌ها را برتری می‌داد و برخی از آن‌ها را افسر ارتش کرد، هرچند یک قانون پارلمان این کار را ممنوع کرده بود. او پارلمان را نادیده گرفت و حتی چند اسقف کلیسای انگلستان را بازداشت کرد. مردم انگلستان می‌ترسیدند که او بخواهد کشور را دوباره کاتولیک کند.

با این حال، در آغاز مردم چندان نگران نبودند، چون جانشینان بعدی او دو دخترش بودند که هر دو پروتستان‌های متعهدی بودند. سپس در 1688 ملکه پسری به دنیا آورد. ناگهان به نظر رسید که پادشاه بعدی هم کاتولیک خواهد بود.

انقلابی بدون خونریزی

دختر بزرگ‌تر جیمز دوم، مری، با پسرعمه‌اش ویلیام اورنج (William of Orange) ازدواج کرده بود. ویلیام پروتستان بود و بر هلند فرمان می‌راند. در 1688 گروهی از پروتستان‌های قدرتمند انگلیسی از ویلیام خواستند با ارتشی بیاید و تاج و تخت را بگیرد.

وقتی ویلیام رسید، هیچ‌کس با او نجنگید. جیمز دوم به فرانسه گریخت و تاج و تخت را برای ویلیام رها کرد. ویلیام در انگلستان، ولز و ایرلند ویلیام سوم (William III) بود و در اسکاتلند ویلیام دوم (William II). او در کنار همسرش، مری دوم (Mary II)، فرمانروایی کرد.

مردم بعدها این رویداد را «انقلاب شکوهمند» نامیدند. «شکوهمند» بود چون در انگلستان هیچ نبردی رخ نداد، و چون قدرت پارلمان را تضمین کرد: از آن پس هیچ پادشاهی نمی‌توانست به تنهایی حکومت کند.

ویلیام در 5 نوامبر 1688 در توربی (Torbay) در جنوب‌غربی انگلستان پیاده شده بود، درست 83 سال پس از توطئه باروت، و پروتستان‌ها این را نشانه‌ای از سوی خدا دانستند. گفته می‌شود جیمز دوم هنگام فرار، مهر بزرگ (Great Seal)، نماد قدرت سلطنتی، را به رود تیمز انداخت. شایعه‌ای هم بود که پسر نوزاد او اصلاً فرزند ملکه نیست، بلکه نوزادی است که در یک ظرف گرم‌کن رختخواب (warming pan؛ ظرف فلزی سرپوشیده‌ای برای گرم کردن رختخواب) پنهانی به اتاق او آورده‌اند. این تبلیغات سیاسی بود و هیچ مدرکی برایش وجود ندارد.

انگلستان، ولز، ایرلنداسکاتلند
James IJames VI
James IIJames VII
William IIIWilliam II

بوین، کیلیکرنکی و گلنکو

جیمز دوم مصمم بود تاج و تختش را پس بگیرد. او با پشتیبانی نیروهای فرانسوی در ایرلند پیاده شد. در 1690 ویلیام او را در ایرلند در نبرد بوین (Battle of the Boyne) شکست داد؛ پیروزی‌ای که برخی از مردم ایرلند شمالی هنوز هم جشن می‌گیرند. ویلیام دوباره ایرلند را در دست گرفت و جیمز بار دیگر به فرانسه گریخت. پس از آن، کلیسای کاتولیک در ایرلند با محدودیت‌های بسیاری روبه‌رو شد و کاتولیک‌های ایرلندی از حکومت کنار گذاشته شدند.

جیمز در اسکاتلند هم هوادارانی داشت. خیزشی مسلحانه به سود او در کیلیکرنکی (Killiecrankie) به سرعت سرکوب شد. (کتاب راهنما ماجرا را این‌گونه روایت می‌کند. در واقع ژاکوبیت‌ها در 1689 نبرد کیلیکرنکی را بردند، اما رهبرشان، ویکنت دندی (Viscount Dundee)، در همان نبرد کشته شد؛ سپس در دانکلد (Dunkeld) شکست خوردند و خیزش به زودی از هم پاشید. در آزمون همان‌طور پاسخ دهید که کتاب راهنما می‌گوید.) سپس به همه طایفه‌های (clans) اسکاتلند دستور داده شد سوگند بخورند که ویلیام را به پادشاهی می‌پذیرند. مک‌دونالدهای گلنکو (MacDonalds of Glencoe) مهلت را از دست دادند و به عنوان مجازات قتل‌عام شدند. این کشتار برخی از اسکاتلندی‌ها را عمیقاً به حکومت تازه بی‌اعتماد کرد.

برخی مردم، به‌ویژه در اسکاتلند، همچنان جیمز را پادشاه برحق می‌دانستند. برخی همراه او به تبعید در فرانسه رفتند و برخی دیگر پنهانی از او پشتیبانی می‌کردند. هواداران جیمز را ژاکوبیت (Jacobites) می‌نامیدند، از Jacobus، شکل لاتین نام جیمز. آن‌ها بیش از پنجاه سال کوشیدند استوارت‌ها را به تخت بازگردانند.

آزمونک

Why were the MacDonalds of Glencoe massacred?

پرسش به فارسیچرا مک‌دونالدهای گلنکو قتل‌عام شدند؟
A: در توطئه باروت شرکت داشتند.
B: سوگند پذیرش ویلیام به پادشاهی را خیلی دیر خوردند.
C: از به کار بردن کتاب دعای تازه چارلز اول خودداری کردند.
D: در کالودن برای بانی پرنس چارلی جنگیدند.

آزمونک

Which TWO statements about the Glorious Revolution of 1688 are correct?

پرسش به فارسیکدام دو جمله درباره انقلاب شکوهمند 1688 درست است؟
A: از چارلز دوم دعوت شد از هلند بازگردد و پادشاه شود.
B: در انگلستان هیچ جنگی رخ نداد.
C: ویلیام اورنج پادشاه شد و همراه با مری فرمانروایی کرد.
D: جیمز دوم پروتستانی بود که پادشاهی کاتولیک جای او را گرفت.

فهرست دوره: 1600 تا 1700