Sınavda sık sorulur
Parlamenter demokrasi: sandıktan Başbakan ve kabineye
Britanya bir parlamenter demokrasi olarak yönetilir. Bütün ülke constituencies (seçim bölgeleri) denen alanlara bölünmüştür. Bir General Election'da (genel seçimde) her seçim bölgesinde yaşayanlar kendilerini temsil edecek bir milletvekili seçer ve bu milletvekilleri birlikte House of Commons'ı (Avam Kamarası) oluşturur.
Neredeyse her milletvekili bir siyasi partiye üyedir. Milletvekillerinin yarısından fazlasına sahip olan parti hükümeti kurar. Hiçbir partinin yarıdan fazla milletvekili yoksa, iki parti birlikte yönetmek için bir koalisyon (coalition) kurmayı kabul edebilir.
İşleyiş şöyledir: seçmenler milletvekillerini seçer, hükümdar Avam Kamarası'ndaki en büyük partinin liderini Başbakan olmaya davet eder, ardından Başbakan kabineyi atar. Başbakanla başlayalım.
Başbakan ve kabine
Başbakan (Prime Minister, kısaca PM), iktidardaki partinin lideridir. Kabine üyelerini seçer ve pek çok önemli kamu görevine yapılan atamalarda son sözü söyler.
Başbakan, Londra'nın merkezinde Parlamento binalarına kısa bir yürüyüş mesafesindeki 10 Downing Street'te yaşar ve çalışır. Başbakanın ayrıca Londra dışında kullanabildiği Chequers adlı bir kır evi vardır.
Bir Başbakan her zaman bir sonraki seçime kadar görevde kalmaz. İktidar partisinin milletvekilleri liderlerini değiştirmeye karar verebilir ya da Başbakan görevden çekilmeyi seçebilir. İktidar partisi genel seçimde yenilirse Başbakan normalde istifa eder.
Kabine: yaklaşık 20 kıdemli bakan
Başbakan, hükümet bakanlıklarını bakan olarak yönetmeleri için yaklaşık 20 kıdemli milletvekili seçer. Bunlar arasında şunlar vardır:
- ekonomiden sorumlu Maliye Bakanı (Chancellor of the Exchequer)
- suç, polis ve göçten sorumlu İçişleri Bakanı (Home Secretary)
- Britanya'nın diğer ülkelerle ilişkilerinden sorumlu Dışişleri Bakanı (Foreign Secretary)
- eğitim, sağlık ve savunma gibi alanlardan sorumlu, Secretaries of State denen diğer bakanlar
Bu bakanlar grubuna kabine (cabinet) denir. Kabine hükümet politikasına ilişkin en önemli kararları almak için normalde her hafta toplanır ve Parlamento çoğu zaman bu kararları tartışmak ya da oylamak zorundadır.
Kabine bakanlarının altında, her bakanlığın Ministers of State (Devlet Bakanları) ya da Parliamentary Under-Secretaries of State (Parlamento Müsteşarları) gibi unvanlar taşıyan daha alt düzey bakanları vardır. Her biri bakanlığın işinin bir bölümünden sorumludur.
Maliye Bakanının tuhaf unvanı ortaçağdaki bir kraliyet maliye dairesine dayanır. Bu dairenin görevlileri hesaplarını yapar ve vergileri, üzerinde damalı bir örtü serili bir masada toplardı; örtünün üzerinde, bir masa oyunundaki taşlar gibi pulları hareket ettirirlerdi. Exchequer adı da bu örtüden gelir (İngilizcede "chequered" damalı demektir).
Mini test
What is the name of the Prime Minister's country house outside London?
Sorunun Türkçesi
Başbakanın Londra dışındaki kır evinin adı nedir?Doğru cevap Chequers. Balmoral, Sandringham ve Windsor Castle, Başbakanın değil, kraliyet ailesinin konutlarıdır.
Mini test
Which member of the cabinet is in charge of the economy?
Sorunun Türkçesi
Kabinenin hangi üyesi ekonomiden sorumludur?Ekonomiden Chancellor of the Exchequer (Maliye Bakanı) sorumludur. Home Secretary suç, polis ve göçle, Foreign Secretary ise diğer ülkelerle ilgilenir. Speaker kabinede hiç yer almaz: Speaker, Avam Kamarası'ndaki tartışmaları yönetir.
Mini test
Which cabinet minister is responsible for crime, policing and immigration?
Sorunun Türkçesi
Suç, polis ve göçten hangi kabine bakanı sorumludur?Suç, polis ve göçten Home Secretary (İçişleri Bakanı) sorumludur. Foreign Secretary (Dışişleri Bakanı) diğer ülkelerle ilişkilerle, Chancellor of the Exchequer (Maliye Bakanı) ise ekonomiyle ilgilenir. Başbakan bu bakanları atar ve hükümetin bütününe liderlik eder.
Mini test
Is the statement below TRUE or FALSE? The cabinet usually meets once a month to make important decisions about government policy.
Sorunun Türkçesi
Aşağıdaki ifade doğru mu (TRUE), yanlış mı (FALSE)? İfade: Kabine, hükümet politikasına ilişkin önemli kararları almak için genellikle ayda bir toplanır.Yanlış. Kabine ayda bir değil, genellikle her hafta toplanır. Kararlarının çoğu daha sonra Parlamento'da tartışılmalı ya da onaylanmalıdır.