Muhalefet, siyasi partiler ve baskı grupları

Hikâye 5/7
Nakış tarzı çizim: yeşil sıraları karşılıklı dizilmiş Avam Kamarası salonu ve masadaki kürsü kutularının (despatch boxes) iki yanından tartışan iki milletvekili

Muhalefet ve gölge kabine

Avam Kamarası'nda en çok ikinci milletvekili sayısına sahip parti muhalefet (the opposition) olarak bilinir. Parti bir sonraki genel seçimi kazanırsa lideri normalde Başbakan olur.

Muhalefetin görevi hükümeti sürekli tetikte tutmaktır. Lideri, hükümetin yanlış ya da kötü yaptığını düşündükleri her konudaki eleştirilere öncülük eder. Bunun için kilit bir an, Parlamento toplantı hâlindeyken haftada bir yapılan Prime Minister's Questions'tır (Başbakana Sorular). Muhalefet lideri ayrıca kendi partisinin kıdemli milletvekillerine "shadow ministers" (gölge bakanlar) rolünü verir. Bunlar birlikte, hükümete meydan okuyan ve farklı politikalar öneren gölge kabineyi (shadow cabinet) oluşturur.

Muhalefetin resmî adı Her Majesty's Most Loyal Opposition'dır ("Majestelerinin En Sadık Muhalefeti"), çünkü hükümete karşı çıkmak ülkeye sadakatsizlik anlamına gelmez. Prime Minister's Questions bugün çarşamba günleri öğlen 12'de yapılır. Eskiden haftada iki kısa oturumdu; Tony Blair 1997'de Başbakan olduktan sonra bunu çarşamba günü yapılan tek ve daha uzun bir oturuma dönüştürdü. Oturum, Avam Kamarası'nın çalışma saatlerini değiştirdiği 2003'te öğlen saatine alındı.

Parti sistemi

Milletvekilliğine 18 yaşından itibaren aday olabilirsiniz. Ama uygulamada adaylar, büyük partilerden biri tarafından seçilmedikçe nadiren kazanır. Başlıca partiler Labour Party (İşçi Partisi), Conservative Party (Muhafazakâr Parti) ve Liberal Democrats'tır (Liberal Demokratlar); bunlara İskoçya, Galler ya da Kuzey İrlanda adına konuşan partiler de eklenir.

Birkaç milletvekili bağımsızdır (independents): hiçbir büyük partiye üye değildirler ve genellikle kendi bölgelerinde önemli olan tek bir konu üzerine kampanya yürütürler.

Büyük partiler sıradan insanların katılımına her zaman heveslidir: tartışmalara katılmaları, bağış yapmaları ve ulusal ve yerel seçim kampanyalarında yardım etmeleri. Çoğu seçim bölgesinde her büyük partinin yerel bir şubesi vardır ve her parti politikalarını belirlemek için her yıl bir kongre yapar.

Baskı ve lobi grupları

Pressure and lobby groups (baskı ve lobi grupları), hükümetin yaptıklarını değiştirmeye çalışan kuruluşlardır ve İngiliz siyasetinde büyük önem taşırlar. Bazıları toplumun belli bir kesimi adına konuşur: örneğin CBI (Confederation of British Industry, İngiliz Sanayi Konfederasyonu) İngiliz iş dünyasının görüşlerini dile getirir. Diğerleri tek bir dava için kampanya yürütür; örneğin çevre konusunda Greenpeace ya da insan hakları konusunda Liberty.

Mini test

How often does Prime Minister's Questions take place while Parliament is sitting?

Sorunun TürkçesiParlamento toplantı hâlindeyken Prime Minister's Questions (Başbakana Sorular) ne sıklıkla yapılır?

Mini test

Which of the following statements is correct?

Sorunun TürkçesiAşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A: Gölge kabinenin üyelerini Başbakan seçer.
B: Muhalefet lideri, gölge bakan olarak görev yapmaları için kendi partisinden kıdemli milletvekillerini seçer.

Bölüm içeriği: Britanya Anayasası