Bir democracy'de (demokraside) bütün yetişkinlerin ülkenin nasıl yönetildiği konusunda söz hakkı vardır. Kararlar için doğrudan oy kullanabilir ya da kendileri adına karar verecek kişileri seçebilirler.
Ancak 19. yüzyılın başında Britanya bugünkü anlamda bir demokrasi değildi. Seçimler yapılıyor ve milletvekilleri (MP, Member of Parliament) seçiliyordu, ama yalnızca küçük bir grup oy kullanabiliyordu: belli bir miktar mülke sahip, 21 yaşın üzerindeki erkekler.
Yüzyıl ilerledikçe oy hakkı (franchise) giderek daha fazla insana tanındı ve siyasi partiler sıradan kadın ve erkekleri üye olarak kabul etmeye başladı.
Çartistlerin altı talebi
1830'larda ve 1840'larda Chartists (Çartistler) olarak bilinen bir grup reform için kampanya yürüttü. Altı değişiklik istiyorlardı:
1Her erkeğe oy hakkı
2Her yıl seçim
3Seçim sisteminde her bölgeye eşit muamele
4Gizli oy
5Her erkeğin milletvekili adayı olabilmesi
6Milletvekillerine maaş
O dönemde çoğu kişi hareketin başarısız olduğunu düşündü. Oysa 1918'e gelindiğinde bu reformların çoğu gerçekleşmişti.
Londra'daki Kennington Common'da yapılan büyük Çartist mitingi, 10 Nisan 1848. Büyük bir kalabalığın çekilmiş en eski fotoğraflarından biridir.
Fotoğraf: William Edward Kilburn, kamu malı, Wikimedia Commons aracılığıyla
Çartistlerin talepleri daha sonra birer birer karşılandı: 1858'den itibaren milletvekili olmak için mülk sahibi olmak gerekmedi, oylama 1872'de gizli hâle geldi, milletvekillerine ilk kez 1911'de maaş ödendi ve 1918'e gelindiğinde bütün yetişkin erkekler oy hakkı kazanmıştı. 19. yüzyılın sonlarında seçim bölgelerinin büyüklükleri de birbirine daha yakın hâle getirildi. Tek bir talep hiç gerçekleşmedi: her yıl yeni seçim. Birleşik Krallık'ta genel seçim (General Election) hâlâ her yıl değil, en az beş yılda bir yapılmak zorundadır.
Birkaç erkekten 18 yaşındaki herkese
18001800'lerin başı: yalnızca belli bir miktar mülke sahip, 21 yaşın üzerindeki erkekler oy kullanabilir
1830'lar1830'lar ve 1840'lar: Çartistler altı reform talep eder; o dönemde başarısız oldukları düşünülür
1918Çartistlerin reformlarının çoğu artık yürürlüktedir ve 30 yaşın üzerindeki kadınlar oy hakkı kazanır
192821 yaşın üzerindeki kadın ve erkekler eşit koşullarda oy kullanabilir
1969Oy kullanma yaşı kadın ve erkekler için 18'e indirilir
Mini test
In 1928, who gained the right to vote?
Sorunun Türkçesi1928'de kimler oy hakkı kazandı?
Üç yılı birbirinden ayırın: 1918, 30 yaşın üzerindeki kadınlar; 1928, 21 yaşın üzerindeki kadın ve erkekler; 1969, 18'e indirildi. Yalnızca mülk sahibi erkeklerin oy kullanması 19. yüzyılın başındaki durumdu.
Mini test
Which TWO of these changes did the Chartists campaign for?
Sorunun TürkçesiÇartistler bu değişikliklerden hangi İKİSİ için kampanya yürüttü? A: Milletvekillerine maaş ödenmesi B: 30 yaşın üzerindeki kadınlara oy hakkı C: Monarşinin kaldırılması D: Gizli oylama
Milletvekillerine maaş ve gizli oy, altı talepten ikisiydi. Çartistler her erkeğe oy hakkı istiyordu; kadınlara oy hakkı talep etmediler ve 30 yaşın üzerindeki kadınlar oy hakkını ancak 1918'de kazandı. Monarşinin sona ermesini de istemediler.
Mini test
Is the statement below TRUE or FALSE?
The voting age for both men and women was lowered to 18 in 1969.
Sorunun TürkçesiAşağıdaki ifade doğru mu (TRUE), yanlış mı (FALSE)? İfade: 1969'da hem erkekler hem kadınlar için oy kullanma yaşı 18'e indirildi.
