W demokracji (democracy) wszyscy dorośli mają wpływ na to, jak rządzi się krajem. Mogą sami głosować nad decyzjami albo wybierać ludzi, którzy decydują w ich imieniu.
Na początku XIX wieku Wielka Brytania nie była jednak demokracją w dzisiejszym znaczeniu. Odbywały się wybory i wybierano posłów (Members of Parliament, MPs), ale głosować mogła tylko niewielka grupa: mężczyźni powyżej 21 lat, którzy posiadali określony majątek.
W miarę upływu stulecia prawo głosu (franchise) przyznawano coraz większej liczbie osób, a partie polityczne zaczęły przyjmować na członków zwykłych mężczyzn i kobiety.
Sześć postulatów czartystów
W latach 30. i 40. XIX wieku o reformy walczyła grupa zwana czartystami (Chartists). Domagali się sześciu zmian:
1Prawo głosu dla każdego mężczyzny
2Wybory co roku
3Równe traktowanie wszystkich regionów w systemie wyborczym
4Tajne głosowanie
5Możliwość kandydowania na posła dla każdego mężczyzny
6Wynagrodzenie dla posłów
Wówczas większość ludzi uważała, że ruch poniósł porażkę. A jednak do 1918 roku większość tych reform stała się rzeczywistością.
Wielki wiec czartystów na Kennington Common w Londynie, 10 kwietnia 1848 roku. To jedno z najwcześniejszych zdjęć dużego tłumu w historii.
Zdjęcie: William Edward Kilburn, domena publiczna, za pośrednictwem Wikimedia Commons
Postulaty czartystów spełniano potem jeden po drugim: od 1858 roku do zostania posłem nie był potrzebny majątek, w 1872 roku głosowanie stało się tajne, w 1911 roku posłowie po raz pierwszy otrzymali wynagrodzenie, a do 1918 roku prawo głosu mieli wszyscy dorośli mężczyźni. Pod koniec XIX wieku wyrównano też wielkość okręgów wyborczych. Tylko jeden postulat nigdy się nie spełnił: nowe wybory co roku. Wybory powszechne w Zjednoczonym Królestwie wciąż muszą się odbywać co najmniej raz na pięć lat, a nie co roku.
Od garstki mężczyzn do wszystkich osiemnastolatków
1800Początek XIX wieku: głosować mogą tylko mężczyźni powyżej 21 lat posiadający określony majątek
1830sLata 30. i 40. XIX wieku: czartyści domagają się sześciu reform; wówczas uważa się, że ponieśli porażkę
1918Większość reform czartystów jest już wprowadzona, a kobiety powyżej 30 lat otrzymują prawo głosu
1928Mężczyźni i kobiety powyżej 21 lat mogą głosować na równych zasadach
1969Wiek uprawniający do głosowania zostaje obniżony do 18 lat, tak samo dla mężczyzn i kobiet
Quiz
In 1928, who gained the right to vote?
Pytanie po polskuKto w 1928 roku uzyskał prawo głosu?
Nie myl tych trzech dat: 1918, kobiety powyżej 30 lat; 1928, mężczyźni i kobiety powyżej 21 lat; 1969, obniżenie wieku do 18 lat. Prawo głosu tylko dla mężczyzn z majątkiem to sytuacja z początku XIX wieku.
Quiz
Which TWO of these changes did the Chartists campaign for?
Pytanie po polskuO które DWIE z tych zmian walczyli czartyści?
Wynagrodzenie dla posłów i tajne głosowanie były dwoma z sześciu postulatów. Czartyści chcieli prawa głosu dla każdego mężczyzny; nie domagali się praw wyborczych dla kobiet, a kobiety powyżej 30 lat otrzymały prawo głosu dopiero w 1918 roku. Nie żądali też zniesienia monarchii.
Quiz
Is the statement below TRUE or FALSE?
The voting age for both men and women was lowered to 18 in 1969.
Pytanie po polskuCzy poniższe zdanie jest prawdziwe (TRUE), czy fałszywe (FALSE)? Zdanie: W 1969 roku wiek uprawniający do głosowania został obniżony do 18 lat zarówno dla mężczyzn, jak i dla kobiet.
Prawda: w 1969 roku wiek uprawniający do głosowania wyniósł 18 lat.
