آنگلوساکسون‌ها و وایکینگ‌ها: انگلستان چگونه نامش را گرفت
واژه انگلستان (England) در اصل چه معنایی دارد؟
این واژه از کلمه انگلیسی باستان Englaland می‌آید، یعنی «سرزمین آنگل‌ها». آنگل‌ها بومی بریتانیا نبودند. آن‌ها مهاجرانی بودند که پس از رفتن رومی‌ها از دریا گذشتند و از جایی آمدند که امروز شمال آلمان و دانمارک است. این فصل از لحظه‌ای شروع می‌شود که آن‌ها به ساحل می‌رسند. بعد نوبت کشتی‌های بلند وایکینگ‌ها می‌رسد، پادشاهی که گذاشت چند نان کیک بسوزد، و پادشاهی دانمارکی که می‌گویند به موج‌ها فرمان داد بایستند.
410ارتش روم می‌رود؛ جوت‌ها، آنگل‌ها و ساکسون‌ها یکی پس از دیگری حمله می‌کنند
563سنت کلومبا صومعه‌ای در جزیره آیونا بنیان می‌گذارد
597سنت آگوستین از رم به کانتربری می‌رسد
حدود 600پادشاهی‌های آنگلوساکسون بیشتر شکل گرفته‌اند، عمدتاً در جایی که امروز انگلستان است
789نخستین یورش وایکینگ‌ها
793وایکینگ‌ها به صومعه لیندیسفارن حمله می‌کنند
سده نهمکنت مک‌آلپین شمال را متحد می‌کند؛ آلفرد کبیر وایکینگ‌ها را شکست می‌دهد
1016کنوت، که دانمارکی است، پادشاه انگلستان می‌شود
1066فتح نورمن‌ها (فصل بعد)
رومی‌ها می‌روند، سه قبیله می‌آیند
پس از آنکه ارتش روم در سال 410 میلادی بریتانیا را ترک کرد، این سرزمین بار دیگر مورد هجوم قرار گرفت، این بار از سوی قبیله‌هایی از شمال اروپا:
جوت‌ها (Jutes): از یوتلند (Jutland)، در جایی که امروز دانمارک است.
آنگل‌ها (Angles): از ناحیه‌ای که امروز آلمان و دانمارک به هم می‌رسند.
ساکسون‌ها (Saxons): از جایی که امروز شمال آلمان است.
زبان‌های آن‌ها پایه زبان انگلیسی امروزی است. تا حدود سال 600 میلادی، آنگلوساکسون‌ها (Anglo-Saxons) چند پادشاهی در بریتانیا برپا کرده بودند که بیشترشان در جایی بود که امروز انگلستان است.
اما آنگلوساکسون‌ها هرگز بر اسکاتلند (Scotland) یا بخش‌هایی از غرب بریتانیا، از جمله بیشتر ولز (Wales) امروزی، حکومت نکردند.
سه قبیله از سرزمین اصلی اروپا از دریا گذشتند (خط‌های پیوسته)، و مبلغان مسیحیت را از دو سو آوردند (خط‌های نقطه‌چین): از ایرلند در شمال و از رم در جنوب. پیکان‌ها فقط راهنمایی تقریبی‌اند. در واقعیت، اینکه مردم از کجا آمدند و کجا ساکن شدند درهم‌تر از این بود.
تازه‌واردان خدایان خود را هم با خود آوردند، و شما هنوز هر هفته با دو تا از آن‌ها روبه‌رو می‌شوید. Wednesday (چهارشنبه) یعنی «روز وودن (Woden)»، و Thursday (پنجشنبه) از آنِ ثونور (Thunor)، خدای تندر، است که در اسطوره‌های نورس با نام ثور (Thor) شناخته می‌شود.
آزمونک
After the Romans left, Britain was invaded by tribes from northern Europe. Which TWO of the following were among them?
پرسش به فارسیپس از رفتن رومی‌ها، قبیله‌هایی از شمال اروپا به بریتانیا هجوم آوردند. کدام دو گزینه از میان آن‌ها بودند؟ A: نورمن‌ها B: آنگل‌ها C: ساکسون‌ها D: پیکت‌ها
سه قبیله جوت‌ها، آنگل‌ها و ساکسون‌ها بودند. نورمن‌ها (Normans) تا سال 1066 نیامدند، و پیکت‌ها (Picts) از پیش در جایی که امروز اسکاتلند است زندگی میکردند: همان مردمی که دیوار هادریان برای دور نگه داشتنشان ساخته شد.
آزمونک
Is the statement below TRUE or FALSE?
Scotland and large parts of Wales stayed outside Anglo-Saxon control.
پرسش به فارسیآیا جمله زیر درست (TRUE) است یا نادرست (FALSE)؟ جمله: اسکاتلند و بخش‌های بزرگی از ولز بیرون از کنترل آنگلوساکسون‌ها ماندند.
درست (TRUE). پادشاهی‌های آنگلوساکسون عمدتاً در جایی بودند که امروز انگلستان است. این یکی از دلایلی است که زبان‌های سلتی مانند ولزی و گیلیک اسکاتلندی باقی ماندند.
ساتون هو: کشتی یک پادشاه زیر تپه‌ای از خاک
در ساتون هو (Sutton Hoo) در سافوک (Suffolk)، در شرق انگلستان، گور یک پادشاه آنگلوساکسون قرار دارد. وقتی او درگذشت، او را همراه با گنجینه و زره در یک کشتی گذاشتند و کشتی را زیر تپه‌ای عظیم از خاک دفن کردند.
کاوش در سال 1939. چوب مدت‌ها پیش پوسیده بود و تنها «نقش» کشتی در شن و ردیف‌هایی از پرچ‌های آهنی به جا مانده بود.
نمایی از یک فیلم خانگی اثر Harold John Phillips، مالکیت عمومی (public domain)، از طریق Wikimedia Commons
این تپه در سال 1939 گشوده شد، زمانی که مالک زمین، ادیت پرتی (Edith Pretty)، از بیزیل براون (Basil Brown)، باستان‌شناسی خودآموخته، خواست آن را بکاود. او کشتی‌ای به طول حدود 27 متر پیدا کرد. خاک اسیدی تمام چوب را از بین برده بود، اما تقریباً همه پرچ‌های آهنی هنوز سر جایشان بودند، و باستان‌شناسان توانستند از روی آن‌ها شکل کل کشتی را ترسیم کنند.
هیچ‌کس نام پادشاه درگذشته را ننوشته است. محتمل‌ترین گزینه رِدوالد (Rædwald)، پادشاه آنگلیای شرقی (East Anglia)، است که در دهه 620 درگذشت. خود این کاوش بعدها موضوع فیلمی از نتفلیکس (Netflix) در سال 2021 با نام The Dig شد.
بدلی از کلاه‌خود ساتون هو. نسخه اصلی صدها تکه شکسته پیدا شد. آن را دوباره سر هم کرده‌اند و اکنون در موزه بریتانیا (British Museum) است.
عکس: Gernot Keller، CC BY-SA 2.5، از طریق Wikimedia Commons
آزمونک
Sutton Hoo is the burial place of an Anglo-Saxon king who was buried in a ship. In which modern county is it?
پرسش به فارسیساتون هو آرامگاه یک پادشاه آنگلوساکسون است که در یک کشتی دفن شد. این مکان در کدام کانتی (county) امروزی قرار دارد؟
ساتون هو در سافوک است. ویلتشر (Wiltshire) جای استونهنج است، اورکنی (Orkney) جای اسکارا بری و دورست (Dorset) جای میدن کسل؛ همه اینها از فصل قبلاند.
مسیحیت از دو سو می‌رسد
مسیحیت نخستین بار در دوره رومی‌ها به بریتانیا رسیده بود، اما وقتی آنگلوساکسون‌ها آمدند، مسیحی نبودند. در این دوره مبلغان (کسانی که برای گسترش یک دین فرستاده می‌شوند) به بریتانیا آمدند تا آیین مسیحی را آموزش دهند. آن‌ها از دو راه آمدند، یکی در شمال و یکی در جنوب:
در شمال، از ایرلند:
سنت پاتریک (St Patrick)، که بعدها قدیس حامی ایرلند شد.
سنت کلومبا (St Columba)، که صومعه‌ای در آیونا (Iona)، جزیره‌ای در نزدیکی ساحل اسکاتلند امروزی، بنا کرد.
در جنوب، از رم: سنت آگوستین (St Augustine) گروهی از مبلغان را رهبری کرد و نخستین اسقف اعظم کانتربری (Archbishop of Canterbury) شد.
دیر آیونا امروز. صومعه خود سنت کلومبا از چوب ساخته شده بود. ساختمان سنگی‌ای که می‌بینید مربوط به اوایل سده سیزدهم است و در سده بیستم مرمت شد.
عکس: Akela NDE، CC BY-SA 2.0 FR، از طریق Wikimedia Commons
داستانی مشهور توضیح می‌دهد که چرا رم به این جزیره دوردست اهمیت می‌داد. می‌گویند پاپ گرگوری یکم (Pope Gregory I) در بازاری در رم چند برده جوان موبور دید و پرسید از کجا آمده‌اند. وقتی به او گفتند آنگل (Angli) هستند، پاسخ داد: «نه آنگل، بلکه فرشته (angeli).» این داستان نخستین بار حدود صد سال بعد نوشته شد، پس یک افسانه است، اما به خاطر سپردنش آسان است.
مبلغ گرگوری، سنت آگوستین، در سال 597 در پادشاهی کنت (Kent) پیاده شد. همسر پادشاه از پیش مسیحی بود، پس آگوستین کانتربری را پایگاه خود کرد، و تا امروز اسقف اعظم کانتربری رهبر معنوی کلیسای انگلستان (Church of England) است.
صفحه‌ای از Lindisfarne Gospels (انجیل‌های لیندیسفارن) که در اوایل سده هشتم در جزیره لیندیسفارن (Lindisfarne) در شمال شرقی انگلستان ساخته شد. این اثر نشان می‌دهد صومعه‌های این دوره به چه کارهایی توانا بودند.
احتمالاً نقاشی Eadfrith of Lindisfarne، British Library، مالکیت عمومی (public domain)، از طریق Wikimedia Commons
آزمونک
Who became the first Archbishop of Canterbury?
پرسش به فارسیچه کسی نخستین اسقف اعظم کانتربری شد؟
سنت آگوستین از رم آمد، مسیحیت را در جنوب گسترش داد و نخستین اسقف اعظم کانتربری شد. سنت پاتریک و سنت کلومبا از ایرلند آمدند و در شمال فعالیت کردند. سنت دیوید (St David) قدیس حامی ولز است.
آزمونک
Which of the following statements is correct?
پرسش به فارسیکدام‌یک از جمله‌های زیر درست است؟ A: سنت کلومبا مبلغانی از رم را رهبری کرد و صومعه‌ای در کانتربری بنا کرد. B: سنت کلومبا صومعه‌ای در آیونا، جزیره‌ای در نزدیکی ساحل اسکاتلند، بنا کرد.
گزینه A سنت کلومبا را با سنت آگوستین اشتباه گرفته است. یک ترفند برای به خاطر سپردن: Augustine و Archbishop هر دو با A شروع می‌شوند، و Columba و Iona هر دو به a ختم می‌شوند.
وایکینگ‌ها: یورشگرانی از دریا
تقریباً دو سده پس از آمدن سنت آگوستین، صومعه‌ها و کلیساها در سراسر پادشاهی‌های آنگلوساکسون گسترش یافتند. سپس خطری تازه از آن سوی دریا آمد. در سال 789 میلادیوایکینگها (Vikings) برای نخستین بار به بریتانیا آمدند. سرزمین‌های اصلی آن‌ها دانمارک، نروژ و سوئد بود. آن‌ها در آغاز برای یورش به شهرهای ساحلی می‌آمدند، کالاها را می‌بردند و مردم را به بردگی می‌گرفتند. بعدها برخی از آن‌ها ماندند و در شرق انگلستان و در اسکاتلند اجتماع‌های خود را ساختند.
نخستین دیدار از همان آغاز بد پیش رفت. Anglo-Saxon Chronicle (وقایع‌نامه آنگلوساکسون) ثبت کرده است که سه کشتی در پورتلند (Portland) در دورست، در جنوب انگلستان، پهلو گرفتند. مأمور محلی پادشاه (reeve) آن‌ها را بازرگان پنداشت و سوار بر اسب به سراغشان رفت تا بگوید باید خود را به شهر پادشاه معرفی کنند، و آن‌ها همان‌جا او را کشتند. این نخستین حمله ثبت‌شده وایکینگ‌ها به انگلستان است. عجیب اینکه وقایع‌نامه آن‌ها را «نخستین کشتی‌های مردان دانمارکی» می‌نامد، در حالی که می‌گوید از هوردالاند (Hordaland) در نروژ آمده بودند: در آن زمان انگلیسی‌ها اغلب همه وایکینگ‌ها را «دانمارکی» (Danes) می‌نامیدند.
آزمونک
Which of the following statements is correct?
پرسش به فارسیکدام‌یک از جمله‌های زیر درست است؟ A: یورشگران وایکینگ از دانمارک، نروژ و سوئد نخستین بار در سال 789 میلادی به بریتانیا رسیدند. B: یورشگران وایکینگ از نورماندی نخستین بار در سال 410 میلادی به بریتانیا رسیدند.
وایکینگ‌ها از دانمارک، نروژ و سوئد راه افتادند، و نخستین یورششان به بریتانیا در سال 789 بود. نورماندی (Normandy) سرزمین ویلیام در سال 1066 بود، و 410 سالی است که رومی‌ها رفتند.
دِینلا (سرخ کم‌رنگ) تقریباً نیمه شمال شرقی انگلستان بود، در آن سوی خطی که از لندن به سمت شمال، در امتداد رود تیمز، رود لی و جاده قدیمی رومی به نام واتلینگ استریت (Watling Street) کشیده می‌شد. مرزی که نشان داده شده تقریبی است و قلمرو واقعی در طول زمان تغییر کرد.
آلفرد کبیر: تنها پادشاه بومی انگلیسی که «کبیر» خوانده شد
در برابر وایکینگ‌ها، پادشاهی‌های آنگلوساکسون انگلستان زیر فرمان آلفرد کبیر (Alfred the Great) متحد شدند، و او وایکینگ‌ها را شکست داد.
در سال 878 آلفرد گوتروم (Guthrum)، رهبر وایکینگ‌ها، را در نبرد ادینگتون (Battle of Edington) شکست داد. گوتروم تسلیم شد و غسل تعمید گرفت و مسیحی شد، و آلفرد پدرخوانده او شد.
آلفرد پیش از آن نزدیک بود همه‌چیز را از دست بدهد. در اوایل سال 878 وایکینگ‌ها او را غافلگیر کردند و او ناچار شد در مرداب‌های جنوب غربی انگلستان پنهان شود. داستان از این قرار است که او نزد زنی روستایی ماند و زن از او خواست مراقب چند کیک (نان کوچک) باشد که کنار آتش پخته می‌شد. آلفرد چنان غرق فکر پادشاهی‌اش بود که گذاشت آن‌ها بسوزند، و زن، که نمی‌دانست او پادشاه است، سرزنشش کرد. این یک افسانه است، نه چیزی که در همان زمان نوشته شده باشد، اما تقریباً هر کودک بریتانیایی آن را شنیده است.
آزمونک
Which king united the Anglo-Saxon kingdoms in England and defeated the Vikings?
پرسش به فارسیکدام پادشاه پادشاهی‌های آنگلوساکسون را در انگلستان متحد کرد و وایکینگ‌ها را شکست داد؟
او آلفرد کبیر بود. کنوت یک پادشاه دانمارکی بود؛ کنت مک‌آلپین شمال را، در جایی که بعدها اسکاتلند شد، متحد کرد؛ و ادوارد معترف (Edward the Confessor) پادشاهی بود که مرگش در اوایل سال 1066 فصل 1066 را آغاز می‌کند.
دِینلا: وایکینگ‌ها در نام مکان‌ها
بسیاری از وایکینگ‌ها برای همیشه ماندگار شدند، به‌ویژه در شرق و شمال انگلستان. این ناحیه دِینلا (Danelaw) نامیده می‌شد، یعنی ناحیه‌ای که قانون دانمارکی در آن اجرا می‌شد.
حتی امروز بسیاری از نام‌های مکان‌ها در آنجا از زبان‌های وایکینگ‌ها آمده‌اند، مانند گریمزبی (Grimsby) و اسکانثورپ (Scunthorpe). با گذشت زمان، مهاجران وایکینگ با مردم محلی درآمیختند و برخی از آن‌ها مسیحی شدند.
-by
در نورس باستان یعنی «روستا» یا «مزرعه» Grimsby، Derby
-thorpe
«آبادی کوچکی در حاشیه» Scunthorpe
sky
از نورس باستان
window vindauga = «چشم باد»
اگر دقیق‌تر نگاه کنید، ریشه‌های وایکینگی را همه‌جا می‌بینید. در کتاب دومزدی (Domesday Book)، نام اسکانثورپ به شکل Escumesthorpe یعنی «مزرعه اسکوما» نوشته شده است، و -by در گریمزبی در نورس باستان یعنی «روستا». واژه‌های روزمره هم آمدند: sky (آسمان)، egg (تخم‌مرغ)، knife (چاقو) و حتی they (آن‌ها). Window (پنجره) زمانی vindauga بود، یعنی «چشم باد»: سوراخی در دیوار که باد را به درون راه می‌داد.
آزمونک
Which TWO place names in England come from the Viking languages?
پرسش به فارسیکدام دو نام مکان در انگلستان از زبان‌های وایکینگ‌ها آمده‌اند؟
به پایان نامها نگاه کنید: -by و -thorpe از وایکینگ‌ها آمده‌اند. نام‌های کانتربری (Canterbury) و وینچستر از زبان‌های قدیمیتر آنگلوساکسون و لاتین آمده‌اند.
آزمونک
Is the statement below TRUE or FALSE?
The Danelaw was the area in the south-west of England where most Viking invaders settled.
پرسش به فارسیآیا جمله زیر درست (TRUE) است یا نادرست (FALSE)؟ جمله: دِینلا ناحیه‌ای در جنوب غربی انگلستان بود که بیشتر مهاجمان وایکینگ در آن ساکن شدند.
نادرست (FALSE). دِینلا در شرق و شمال انگلستان بود. جنوب غربی پادشاهی وسکس از آنِ آلفرد کبیر بود. به نقشه بالا نگاه کنید: گریمزبی و اسکانثورپ هر دو در شرقاند.
شمال: نام «اسکاتلند» پدیدار می‌شود
انگلستان تنها هدف نبود. در شمال، خطر وایکینگ‌ها مردم را واداشت تا پشت یک پادشاه گرد آیند: کنت مک‌آلپین (Kenneth MacAlpin)، که با نام کنت یکم (Kenneth I) هم شناخته می‌شود. از این زمان به بعد مردم این سرزمین را اسکاتلند (Scotland) نامیدند.
خاندان سلطنتی کنت نیاکان خود را به ناحیه اطراف آیونا، جزیره سنت کلومبا، می‌رساند، و به همین دلیل آیونا بعدها آرامگاه پادشاهان اسکاتلند شد. می‌گویند ده‌ها تن از پادشاهان نخستین اسکاتلند در گورستان آن آرمیده‌اند.
آزمونک
Fear of Viking raids led the people of the north to unite behind a single king. Who was he?
پرسش به فارسیترس از یورش‌های وایکینگ‌ها باعث شد مردم شمال پشت یک پادشاه متحد شوند. او که بود؟
او کنت مک‌آلپین (کنت یکم) بود. رابرت بروس (Robert the Bruce) پادشاه اسکاتلند در نبرد بنکبرن (Bannockburn) در سال 1314 بود؛ او را در فصل قرون وسطی خواهید دید.
کنوت: پادشاه دانمارکی که به موج‌ها گفت بایستند
در جنوب‌تر، پس از آلفرد، پادشاهان آنگلوساکسون همچنان بر جایی که امروز انگلستان است حکومت کردند، جز یک دوره کوتاه که پادشاهان دانمارکی بر تخت نشستند. نخستین آن‌ها کنوت (Cnut) بود که کانوت (Canute) هم خوانده می‌شود. او را اغلب کنوت کبیر (Cnut the Great) می‌نامند.
کنوت در سال 1016 پادشاه انگلستان شد. بعدها پادشاه دانمارک و پادشاه نروژ هم شد و تا هنگام مرگش در سال 1035 بر قلمرویی بزرگ در پیرامون دریای شمال فرمان راند.
نگاره‌ای از یک نسخه خطی از حدود سال 1031: کنوت شاه و ملکه اِما (Emma) صلیبی زرین به دیر نیو مینستر (New Minster) در وینچستر هدیه می‌کنند.
کاتبی از سده یازدهم، British Library Stowe MS 944، مالکیت عمومی (public domain)، از طریق Wikimedia Commons
کنوت بیش از همه با داستانی درباره دریا به یاد مانده است. او دستور داد تختش را در ساحل بگذارند و به مدِ بالاآینده فرمان داد بایستد، اما آب به هر حال پیش آمد و پاهایش را خیس کرد. مردم اغلب این را شوخی‌ای درباره غرور او می‌دانند، اما معنای اصلی‌اش وارونه بود: او به درباریان چاپلوس نشان می‌داد که قدرت پادشاه حدی دارد و تنها خداست که می‌تواند به دریا فرمان دهد. این داستان نخستین بار حدود صد سال پس از مرگ او، در نوشته‌های هنری هانتینگدنی (Henry of Huntingdon)، تاریخ‌نگار سده دوازدهم، آمده است، پس یک افسانه است.
پس از آنکه کنوت و پسرانش درگذشتند، تاج و تخت به آنگلوساکسون‌ها بازگشت و به ادوارد معترف رسید. وقتی ادوارد در ژانویه 1066 بی‌فرزند درگذشت، سه مرد برای به دست آوردن تاج شتافتند. فصل بعد از همین‌جا شروع می‌شود.
آزمونک
Is the statement below TRUE or FALSE?
Cnut, also called Canute, was the first of the Danish kings who ruled England for a short period.
پرسش به فارسیآیا جمله زیر درست (TRUE) است یا نادرست (FALSE)؟ جمله: کنوت، که کانوت هم خوانده می‌شود، نخستین پادشاه از پادشاهان دانمارکی بود که مدتی کوتاه بر انگلستان حکومت کردند.
درست (TRUE). در آزمون اغلب Cnut و Canute طوری نوشته می‌شوند که انگار دو نفر متفاوتاند، اما هر دو یک نفرند.
خلاصه فصل
جوت‌ها، آنگل‌ها، ساکسون‌ها
پس از رفتن رومی‌ها از شمال اروپا هجوم آوردند؛ زبان‌هایشان پایه انگلیسی امروزی است
تا سال 600 میلادی
پادشاهی‌های آنگلوساکسون، عمدتاً در انگلستان امروزی، برپا شدند؛ بیشتر ولز و اسکاتلند بیرون از حکومت آن‌ها ماندند
ساتون هو
سافوک؛ یک پادشاه آنگلوساکسون همراه با گنجینه و زره در یک کشتی دفن شد
سنت پاتریک / سنت کلومبا
از ایرلند آمدند و در شمال فعالیت کردند؛ پاتریک قدیس حامی ایرلند است، کلومبا صومعه‌ای در آیونا بنا کرد
سنت آگوستین
از رم آمد و در جنوب فعالیت کرد؛ نخستین اسقف اعظم کانتربری
وایکینگ‌ها، 789 میلادی
از دانمارک، نروژ و سوئد؛ نخستین بار در سال 789 برای یورش به شهرهای ساحلی آمدند
آلفرد کبیر
پادشاهی‌های آنگلوساکسون را متحد کرد و وایکینگ‌ها را شکست داد
دِینلا
شرق و شمال انگلستان؛ نام مکان‌هایی مانند گریمزبی و اسکانثورپ از زبان‌های وایکینگ‌ها آمده‌اند
کنت مک‌آلپین
کنت یکم؛ شمال زیر فرمان او متحد شد و نام اسکاتلند به کار رفت
