1940

Churchill: premier, który się nie poddał

Historia 2 z 10
Ilustracja w stylu haftu: budynki parlamentu i wieża zegarowa nad Tamizą, a na pierwszym planie na stole czarny melonik, cygaro w popielniczce i staroświecki mikrofon

W latach, gdy zaczynała się druga wojna światowa, niemiecki przywódca Adolf Hitler zajął Austrię i najechał Czechosłowację i Polskę. Następnie zajął Belgię i Holandię. W 1940 roku wojska niemieckie pokonały armie alianckie i przeszły przez Francję. W tej chwili wielkiego zagrożenia dla kraju premierem został Winston Churchill, który poprowadził Brytanię przez wojnę.

Churchill (1874–1965) był synem polityka. Był żołnierzem i reporterem prasowym, a w 1900 roku został wybrany do parlamentu z ramienia Partii Konserwatywnej (Conservative). Premierem został w maju 1940 roku. Nie chciał ustąpić przed nazistami i dodawał całemu krajowi odwagi w najtrudniejszym momencie. Jego wojenne przemówienia cytuje się do dziś:

1940: pierwsze przemówienie do posłów jako premier
“… nothing to offer but blood, toil, tears and sweat”
Prościej mówiąc: będzie bardzo ciężko, a jedyne, co mogę obiecać, to ciężka praca i poświęcenie („nie mam nic do zaoferowania poza krwią, trudem, łzami i potem”; „toil” znaczy ciężka praca).
1940: przemówienie do posłów po Dunkierce
“We shall fight on the beaches … we shall never surrender”
Prościej mówiąc: nawet jeśli wróg wyląduje w Brytanii, będziemy walczyć dalej i nigdy się nie poddamy („będziemy walczyć na plażach… nigdy się nie poddamy”).
1940: przemówienie do posłów w czasie bitwy o Anglię
“… so much owed by so many to so few”
Prościej mówiąc: nigdy w żadnej wojnie tak wielu ludzi nie zawdzięczało tak wiele tak nielicznej grupie, czyli pilotom RAF („tak wielu zawdzięcza tak wiele tak nielicznym”).

To, co działo się z nim po wojnie, również pojawia się na teście. Churchill przegrał wybory powszechne w 1945 roku, ale w 1951 roku znów został premierem. Pozostał posłem do wyborów powszechnych w 1964 roku, a gdy zmarł w 1965 roku, otrzymał pogrzeb państwowy. W publicznym głosowaniu w 2002 roku Brytyjczycy wybrali go największym Brytyjczykiem wszech czasów.

Jego droga na szczyt nie była prosta. W 1900 roku rzeczywiście został posłem konserwatywnym, ale w 1904 roku przeszedł do liberałów i wrócił do konserwatystów dopiero dwadzieścia lat później. Podobno żartował: „Każdy może zdradzić, ale żeby zdradzić drugi raz, potrzeba trochę pomysłowości” (Anyone can rat, but it takes a certain amount of ingenuity to re-rat; „to rat” znaczy porzucić swoją stronę), choć nie jest pewne, skąd naprawdę pochodzi to zdanie. Napisał też wiele książek historycznych i wspomnień, a w 1953 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury, a nie Pokojową Nagrodę Nobla.

Quiz

Which TWO statements about Winston Churchill are correct?

Pytanie po polskuKtóre DWA zdania o Winstonie Churchillu są prawdziwe?
A: Wygrał wybory powszechne w 1945 roku.
B: W 1900 roku został posłem z ramienia Partii Konserwatywnej.
C: Był premierem w czasie pierwszej wojny światowej.
D: W publicznym głosowaniu w 2002 roku uznano go za największego Brytyjczyka w historii.

Spis treści epoki: 1930–1950